จดทะเบียนรับรองบุตรเมื่อบิดาเป็นชาวต่างชาติ — เส้นทางทะเบียนราษฎรและเส้นทางศาล ต่างกันอย่างไร
คำตอบโดยสรุป
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 บุตรที่เกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกันเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดา และจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาได้เมื่อบิดามารดาสมรสกันภายหลัง บิดาจดทะเบียนรับรองบุตร หรือศาลมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร การจดทะเบียนรับรองบุตรที่สำนักทะเบียนต้องได้รับความยินยอมของทั้งเด็กและมารดา หากฝ่ายใดไม่ให้ความยินยอมหรือไม่อาจให้ความยินยอมได้ ต้องใช้เส้นทางคำพิพากษาของศาลเยาวชนและครอบครัว เอกสารต่างประเทศทุกฉบับต้องผ่านการรับรองในประเทศต้นทางและรับรองคำแปลก่อนใช้ในไทย
ข้อเท็จจริงหลักและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
| กฎหมายที่ใช้บังคับ | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ลักษณะ 2 หมวดว่าด้วยบิดามารดากับบุตร |
|---|---|
| สถานะเริ่มต้นของบุตร | บุตรที่เกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกันเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดา |
| ช่องทางทำให้เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา | บิดามารดาสมรสกันภายหลัง / บิดาจดทะเบียนรับรองบุตร / ศาลมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร |
| หน่วยงานรับจดทะเบียน | สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต (งานทะเบียนครอบครัว) ในสังกัดกรมการปกครอง |
| ความยินยอม | การจดทะเบียนรับรองบุตรต้องได้รับความยินยอมของเด็กและของมารดาต่อหน้านายทะเบียน |
| เมื่อไม่อาจให้ความยินยอมได้ | ต้องยื่นคำร้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัวเพื่อให้มีคำพิพากษาแทน |
| เอกสารต่างประเทศ | ต้องผ่านการรับรองตามขั้นตอนของประเทศที่ออกเอกสาร แล้วแปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล |
| ค่าธรรมเนียมและระยะเวลา | กำหนดโดยหน่วยงานที่รับเรื่องและเปลี่ยนแปลงได้ ควรสอบถามสำนักทะเบียนหรือศาลที่ยื่นโดยตรง |
รายการเอกสารและการรับรองที่เกี่ยวข้อง
สูติบัตรของบุตร
ฉบับไทยใช้ต้นฉบับ/คัดรับรอง ฉบับต่างประเทศต้องรับรองและรับรองคำแปล
หนังสือเดินทางของบิดาชาวต่างชาติ
สำเนาพร้อมคำแปลที่รับรอง หากนายทะเบียนร้องขอ
บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านของมารดา
ต้นฉบับพร้อมสำเนา
หลักฐานสถานภาพสมรสของบิดา (หากหน่วยงานร้องขอ)
ออกโดยหน่วยงานของประเทศต้นทาง รับรองและแปลรับรองคำแปล
คำพิพากษาหรือคำสั่งศาล (กรณีใช้เส้นทางศาล)
คัดสำเนาที่ศาลรับรอง เพื่อใช้บันทึกทางทะเบียน
ขั้นตอนดำเนินการ
- ตรวจสอบสถานะทางกฎหมายของบุตรก่อน: ยืนยันว่าบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันหรือไม่ และชื่อบิดาปรากฏในสูติบัตรอย่างไร เพราะการปรากฏชื่อในสูติบัตรไม่เท่ากับเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดา
- เลือกเส้นทาง: สำนักทะเบียนหรือศาล: หากเด็กและมารดาให้ความยินยอมได้ ใช้การจดทะเบียนรับรองบุตรที่สำนักทะเบียน หากไม่อาจให้ความยินยอมได้ ต้องยื่นคำร้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว
- จัดเตรียมและรับรองเอกสารต่างประเทศ: นำเอกสารที่ออกในต่างประเทศผ่านการรับรองของประเทศต้นทางให้ครบขั้นตอน แล้วจัดทำคำแปลภาษาไทยและยื่นรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล
- นัดหมายและยื่นต่อนายทะเบียน: ยื่นคำร้องพร้อมเอกสารต่อสำนักทะเบียน โดยผู้ที่ต้องให้ความยินยอมไปแสดงตนต่อหน้านายทะเบียนตามที่กำหนด
- เก็บหลักฐานทะเบียนและใช้ต่อยอด: ขอคัดสำเนาทะเบียนรับรองบุตรเก็บไว้ เพราะมักต้องใช้กับงานสัญชาติ หนังสือเดินทาง มรดก หรือการยื่นวีซ่าในภายหลัง
คำแนะนำ
- ตรวจการสะกดชื่อ-นามสกุลในสูติบัตร คำแปล และหนังสือเดินทางให้ตรงกันทุกตัวอักษร
- สอบถามสำนักทะเบียนที่จะยื่นล่วงหน้าว่าต้องการเอกสารของบิดาเพิ่มเติมหรือไม่
- เก็บสำเนาที่รับรองแล้วไว้ใช้ซ้ำ เพราะมักถูกขอในงานวีซ่าและงานสัญชาติภายหลัง
- สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมกับเจ้าหน้าที่ของเราทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมลก่อนเริ่มขั้นตอนรับรอง
ข้อควรระวัง
- การมีชื่อบิดาในสูติบัตรไม่ทำให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาโดยอัตโนมัติ
- สำเนาถ่ายเอกสารที่ไม่ได้รับรองมักถูกปฏิเสธตั้งแต่ขั้นตอนรับรองในต่างประเทศ
- คำแปลที่ไม่ได้รับรองจากกรมการกงสุลมักใช้กับงานทะเบียนไทยไม่ได้
คำถามที่พบบ่อย
- ชื่อบิดาอยู่ในสูติบัตรแล้ว ยังต้องจดทะเบียนรับรองบุตรอีกหรือไม่
- ยังต้องดำเนินการ เพราะการปรากฏชื่อในสูติบัตรไม่ทำให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาโดยอัตโนมัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
- บิดาต้องอยู่ในประเทศไทยด้วยตนเองหรือไม่
- การจดทะเบียนที่สำนักทะเบียนต้องมีการแสดงตนตามที่นายทะเบียนกำหนด ควรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะยื่นถึงแนวปฏิบัติล่วงหน้า
- หากมารดาไม่ยินยอมจะทำอย่างไร
- ต้องใช้เส้นทางศาลเยาวชนและครอบครัวเพื่อขอให้ศาลมีคำพิพากษาว่าเป็นบุตร
- ผลของการรับรองบุตรมีอะไรบ้าง
- ทำให้เกิดความสัมพันธ์ทางกฎหมายระหว่างบิดากับบุตร ซึ่งเกี่ยวข้องกับอำนาจปกครอง หน้าที่อุปการะเลี้ยงดู และสิทธิในทางมรดกตามที่กฎหมายกำหนด
- บุตรจะได้สัญชาติของบิดาโดยอัตโนมัติหรือไม่
- ไม่อัตโนมัติ เรื่องสัญชาติเป็นไปตามกฎหมายของประเทศบิดาและต้องยื่นต่อสถานทูตหรือหน่วยงานของประเทศนั้นแยกต่างหาก
- ต้องแปลเอกสารเป็นภาษาไทยทุกฉบับหรือไม่
- เอกสารที่ไม่ใช่ภาษาไทยตามปกติต้องมีคำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้วจึงใช้กับงานทะเบียนหรือศาลไทยได้
- ใช้เวลานานเท่าใดและมีค่าธรรมเนียมเท่าไร
- ระยะเวลาและค่าธรรมเนียมกำหนดโดยหน่วยงานที่รับเรื่องและเปลี่ยนแปลงได้ ควรสอบถามโดยตรงกับสำนักทะเบียนหรือศาล หรือติดต่อเจ้าหน้าที่ของเราทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล
แหล่งอ้างอิงทางการ
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 (ครอบครัว)
- กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย (สำนักบริหารการทะเบียน) — งานทะเบียนครอบครัว
- สำนักงานศาลยุติธรรม — ศาลเยาวชนและครอบครัว
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ — งานนิติกรณ์เอกสารและการรับรองคำแปล
ข้อมูล ณ 2026-08-04 เงื่อนไขของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบก่อนดำเนินการ
หน้าที่เกี่ยวข้อง
สอบถามเจ้าหน้าที่
เอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานหรือสาขาปลายทางของแต่ละกรณี สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันรายการก่อนเดินทางไปยื่น