จดทะเบียนสมรสกับชาวต่างชาติในประเทศไทย — หนังสือรับรองสถานภาพ การแปล การรับรองนิติกรณ์ และการยื่นที่สำนักทะเบียน
คำตอบโดยสรุป
ลำดับที่ใช้กันจริงคือ ขอหนังสือรับรองสถานภาพการสมรสหรือหนังสือรับรองความเป็นโสดจากสถานทูตหรือสถานกงสุลของคู่สมรสชาวต่างชาติในไทยก่อน จากนั้นแปลเป็นภาษาไทย แล้วนำไปรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล และจึงนำชุดเอกสารไปยื่นจดทะเบียนที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต เงื่อนไขปลีกย่อยกำหนดโดยสถานทูตและนายทะเบียนแต่ละแห่ง จึงต้องยืนยันก่อนเดินทางไปยื่น
ข้อเท็จจริงหลักและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
| ผู้รับจดทะเบียนสมรส | นายทะเบียน ณ สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต ภายใต้กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย |
|---|---|
| ฐานกฎหมาย | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ว่าด้วยครอบครัว กำหนดเงื่อนไขแห่งการสมรสและผลของการสมรส |
| เอกสารหลักฝั่งชาวต่างชาติ | หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส / ความเป็นโสด ออกโดยสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศตน แบบฟอร์มและเงื่อนไขต่างกันไปในแต่ละแห่ง |
| ขั้นตอนที่ห้ามสลับ | แปลก่อน แล้วจึงรับรองนิติกรณ์ นายทะเบียนหลายแห่งไม่รับเอกสารต่างประเทศที่ยังไม่ผ่านนิติกรณ์ |
| ล่ามในวันจดทะเบียน | หากคู่สมรสไม่เข้าใจภาษาไทย สำนักทะเบียนอาจกำหนดให้มีล่ามร่วมด้วย ควรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะยื่นล่วงหน้า |
| ค่าธรรมเนียมและระยะเวลา | กำหนดโดยหน่วยงานที่รับเรื่องและเปลี่ยนแปลงได้ จึงไม่ระบุตัวเลขในหน้านี้ — ตรวจสอบกับสถานทูต กรมการกงสุล และสำนักทะเบียน |
รายการเอกสารและการรับรองที่เกี่ยวข้อง
หนังสือเดินทางของคู่สมรสชาวต่างชาติ
สำเนาพร้อมคำแปลไทยเมื่อสำนักทะเบียนเรียก
หนังสือรับรองสถานภาพการสมรส/ความเป็นโสดจากสถานทูต
ต้องแปลเป็นไทยและผ่านการรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล
บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านของคู่สมรสฝ่ายไทย
ตัวจริงพร้อมสำเนา ไม่ต้องแปล
หลักฐานการสิ้นสุดการสมรสเดิม (ถ้าเคยสมรส)
ทะเบียนหย่า คำพิพากษา หรือใบมรณบัตร หากออกในต่างประเทศต้องแปลและผ่านนิติกรณ์
พยานบุคคลตามที่สำนักทะเบียนกำหนด
นำบัตรประจำตัวมาแสดงในวันยื่น
ขั้นตอนดำเนินการ
- ตรวจเงื่อนไขของสถานทูต: ติดต่อสถานทูตหรือสถานกงสุลของคู่สมรสชาวต่างชาติในไทยเพื่อทราบแบบฟอร์ม เอกสารประกอบ และวิธีนัดหมายสำหรับออกหนังสือรับรองสถานภาพ
- แปลเป็นภาษาไทย: จัดทำคำแปลภาษาไทยให้ชื่อ วันเดือนปี และเลขที่เอกสารตรงกับต้นฉบับและหนังสือเดินทางทุกตัวอักษร
- รับรองนิติกรณ์: ยื่นต้นฉบับพร้อมคำแปลต่อกรมการกงสุลเพื่อรับรองตามช่องทางและรอบเวลาที่กรมประกาศ
- ยื่นจดทะเบียนที่สำนักทะเบียน: นำชุดเอกสารที่ผ่านนิติกรณ์ไปยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต พร้อมคู่สมรสทั้งสองฝ่ายและพยานตามที่กำหนด
- ขอคำแปลทะเบียนสมรสหากต้องใช้ต่างประเทศ: หลังจดทะเบียน ให้ขอคัดสำเนาทะเบียนสมรส แล้วดำเนินการแปลและรับรองนิติกรณ์อีกรอบสำหรับหน่วยงานปลายทาง
คำแนะนำ
- ถามสำนักทะเบียนที่จะยื่นโดยระบุสัญชาติของคู่สมรส เพราะแนวปฏิบัติเรื่องเอกสารต่างชาติต่างกันในแต่ละพื้นที่
- ให้สะกดชื่อในคำแปลตรงกับหนังสือเดินทางเสมอ อย่าใช้การถอดเสียงคนละแบบในเอกสารคนละฉบับ
- เผื่อเวลาระหว่างวันนัดสถานทูต วันรับรองนิติกรณ์ และวันจดทะเบียน อย่านัดทั้งหมดในสัปดาห์เดียว
ข้อควรระวัง
- อย่านำเอกสารสถานทูตไปยื่นสำนักทะเบียนโดยยังไม่ผ่านนิติกรณ์ เพราะมักถูกปฏิเสธและต้องเริ่มรอบใหม่
- อย่าใช้หนังสือรับรองสถานภาพที่ออกไว้นานแล้ว บางสำนักทะเบียนกำหนดกรอบอายุเอกสาร ควรถามก่อน
- อย่าถือว่าการจดทะเบียนในไทยจะถูกบันทึกในทะเบียนของประเทศคู่สมรสโดยอัตโนมัติ ต้องแจ้งกับหน่วยงานของประเทศนั้นแยกต่างหาก
คำถามที่พบบ่อย
- ต้องอยู่ในไทยด้วยวีซ่าประเภทใดจึงจดทะเบียนสมรสได้
- การจดทะเบียนสมรสเป็นงานทะเบียนราษฎร ไม่ใช่งานตรวจคนเข้าเมือง ข้อกำหนดเรื่องสถานะการพำนักให้ยืนยันกับสำนักทะเบียนและ สตม.
- คำแปลต้องทำโดยใคร
- ไทยไม่มีทะเบียนนักแปลสาบานตนกลาง หน่วยงานปลายทางเป็นผู้กำหนดว่ารับคำแปลรูปแบบใด จึงควรถามก่อนจัดทำ
- จดทะเบียนแล้วเปลี่ยนนามสกุลอัตโนมัติหรือไม่
- ไม่อัตโนมัติ การใช้ชื่อสกุลหลังสมรสเป็นคำขอแยกที่สำนักทะเบียน และมีผลต่อเอกสารอื่นที่ต้องแก้ตาม
- ให้ช่วยเตรียมเอกสารได้ไหม
- ติดต่อเจ้าหน้าที่ทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล พร้อมแจ้งสัญชาติของคู่สมรสและสำนักทะเบียนที่จะยื่น
แหล่งอ้างอิงทางการ
- กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย (สำนักบริหารการทะเบียน)
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ (งานนิติกรณ์เอกสาร)
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ครอบครัว
ข้อมูล ณ 2026-08-04 เงื่อนไขของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบก่อนดำเนินการ
หน้าที่เกี่ยวข้อง
สอบถามเจ้าหน้าที่
เอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานหรือสาขาปลายทางของแต่ละกรณี สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันรายการก่อนเดินทางไปยื่น