วีซ่าจีนสำหรับคนไทย: เมื่อไหร่ใช้ฟรีวีซ่าได้ และเมื่อไหร่ต้องขอวีซ่า

ความตกลงยกเว้นวีซ่าไทย–จีน ใช้กับใครและกิจกรรมอะไร

ความตกลงระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลจีนว่าด้วยการยกเว้นการตรวจลงตราสำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางธรรมดา มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2567 เป็นความตกลงแบบถาวรระหว่างสองประเทศ ไม่ใช่มาตรการชั่วคราวฝ่ายเดียว ผู้ถือพาสปอร์ตไทยจึงเข้าจีนแผ่นดินใหญ่ได้โดยไม่ต้องขอวีซ่าล่วงหน้า

เงื่อนไขหลักคือพำนักได้ครั้งละไม่เกิน 30 วัน และรวมทุกครั้งแล้วไม่เกิน 90 วันในช่วง 180 วัน กิจกรรมที่ครอบคลุมคือการท่องเที่ยว เยี่ยมญาติ ติดต่อธุรกิจระยะสั้น และผ่านแดน ผู้ที่เข้าออกบ่อย เช่น ผู้ซื้อสินค้าหรือผู้ติดตามโรงงาน ควรนับวันรวมเองอย่างเป็นระบบ เพราะเจ้าหน้าที่ด่านนับจากตราประทับและข้อมูลการเข้าออก

ความตกลงไม่ครอบคลุมการทำงาน การศึกษา การทำข่าว และกิจกรรมที่ต้องได้รับอนุญาตจากทางการจีนล่วงหน้า หากเจ้าหน้าที่ด่านเห็นว่าจุดประสงค์ไม่ตรงกับการยกเว้นวีซ่า อาจปฏิเสธการเข้าเมืองได้ ดังนั้นการเดินทางไปทำงานติดตั้งเครื่องจักร ฝึกงาน หรือเรียนคอร์สยาว ต้องขอวีซ่าแม้จะอยู่ไม่ถึง 30 วันก็ตาม

ฮ่องกงและมาเก๊าใช้ระบบตรวจคนเข้าเมืองแยกจากจีนแผ่นดินใหญ่ จำนวนวันที่คนไทยพำนักได้และกฎการเข้าออกจึงเป็นคนละชุด ควรตรวจกับกรมตรวจคนเข้าเมืองของแต่ละเขตก่อนวางแผนเดินทางต่อเนื่อง

สิ่งที่ควรพกเมื่อเข้าจีนแบบไม่ใช้วีซ่า

การยกเว้นวีซ่าไม่ได้แปลว่าไม่มีการตรวจ เจ้าหน้าที่ด่านมีอำนาจถามจุดประสงค์ ที่พัก และกำหนดการเดินทางกลับ ผู้เดินทางควรเตรียมเอกสารที่ตอบคำถามเหล่านี้ได้ทันที

• หนังสือเดินทางที่มีอายุเหลือเพียงพอตลอดการเดินทาง และมีหน้าว่างสำหรับตราประทับ
• ตั๋วเครื่องบินขาออกจากจีน หรือหลักฐานการเดินทางต่อไปประเทศที่สาม
• ที่อยู่โรงแรมหรือที่พักของญาติ เพราะผู้พักบ้านเอกชนต้องแจ้งที่พักกับสถานีตำรวจท้องที่ภายในเวลาที่กำหนด
• หนังสือเชิญจากคู่ค้าหรือกำหนดการประชุม สำหรับการติดต่อธุรกิจ
• ประกันการเดินทางและเงินหรือบัตรสำหรับค่าใช้จ่าย แม้จีนไม่ได้บังคับในทุกกรณี

ประเภทวีซ่าจีนที่คนไทยต้องใช้เมื่อเกินเงื่อนไขฟรีวีซ่า

จีนแบ่งวีซ่าตามจุดประสงค์ด้วยตัวอักษร การเลือกประเภทผิดเป็นเหตุให้คำร้องล่าช้าหรือต้องยื่นใหม่ ประเภทที่ผู้ยื่นชาวไทยพบบ่อยมีดังนี้

• L — ท่องเที่ยว ใช้เมื่อจะพำนักนานกว่า 30 วันต่อครั้งหรือเกินโควตา 90 วันใน 180 วัน
• M — การค้าและธุรกิจ เช่น เจรจาสัญญาหรือร่วมงานแสดงสินค้าเป็นระยะยาว
• F — แลกเปลี่ยน เยี่ยมชม ดูงาน ที่ไม่ใช่การค้า
• Q1/Q2 — เยี่ยมหรืออยู่กับครอบครัวที่เป็นพลเมืองจีนหรือมีถิ่นที่อยู่ถาวรในจีน
• S1/S2 — เยี่ยมหรืออยู่กับครอบครัวชาวต่างชาติที่ทำงานหรือเรียนในจีน
• X1/X2 — การศึกษาระยะยาวมากกว่า 180 วัน หรือระยะสั้น
• Z — การทำงาน ต้องมีเอกสารแจ้งอนุญาตทำงานที่นายจ้างในจีนยื่นขอไว้ก่อน

ขั้นตอนยื่นวีซ่าจีนในประเทศไทย

สถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทยรับคำร้องผ่านศูนย์รับยื่นคำร้องขอวีซ่าจีน (Chinese Visa Application Service Center) ผู้ยื่นกรอกแบบฟอร์มออนไลน์ อัปโหลดรูปถ่ายตามข้อกำหนด จองคิว แล้วนำเอกสารตัวจริงไปยื่นตามวันนัด ผู้ยื่นในภาคเหนือหรือภาคใต้ควรตรวจว่าศูนย์ใดรับคำร้องตามเขตอาศัยของตน เพราะสถานกงสุลใหญ่จีนในเชียงใหม่ ขอนแก่น และสงขลามีเขตอาณาของตนเอง

ศูนย์อาจเก็บลายนิ้วมือของผู้ยื่นในช่วงอายุที่กำหนด จึงต้องมาด้วยตนเองในครั้งแรก ระยะเวลาพิจารณาปกติ เร่งด่วน และด่วนพิเศษ มีค่าธรรมเนียมต่างกัน ควรดูตารางล่าสุดบนเว็บไซต์ศูนย์ เราไม่ระบุตัวเลขในหน้านี้เพราะมีการปรับเป็นระยะ

ข้อมูลในแบบฟอร์มต้องตรงกับเอกสารทุกฉบับ โดยเฉพาะชื่อภาษาอังกฤษ ประวัติการทำงาน และข้อมูลคู่สมรส ความไม่ตรงกันระหว่างแบบฟอร์มกับหนังสือรับรองการทำงานเป็นสาเหตุที่เจ้าหน้าที่ขอเอกสารเพิ่มบ่อย

ไปทำงานหรือเรียนที่จีน: เอกสารไทยที่ต้องรับรอง

การขอใบอนุญาตทำงานในจีนมักต้องใช้วุฒิการศึกษาและหนังสือรับรองความประพฤติจากประเทศต้นทาง ส่วนวีซ่านักเรียนระยะยาวอาจต้องใช้ผลตรวจสุขภาพตามแบบของจีน เอกสารเหล่านี้ต้องผ่านการรับรองให้ใช้ในจีนได้

จีนเข้าร่วมอนุสัญญา Apostille ตั้งแต่ 7 พฤศจิกายน 2566 แต่สำหรับประเทศไทย อนุสัญญาจะมีผลวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 จนถึงวันนั้น เอกสารไทยที่จะใช้ในจีนยังต้องผ่านการรับรองโดยกองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ แล้วจึงรับรองโดยสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลจีน หลังวันที่อนุสัญญามีผล ให้ตรวจขั้นตอนใหม่กับกรมการกงสุลอีกครั้ง

หนังสือรับรองความประพฤติจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติมีอายุการใช้งานตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด ควรขอเมื่อใกล้วันยื่นจริง และวางแผนเวลาสำหรับการแปล การรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศ และการรับรองที่สถานทูตจีนต่อเนื่องกัน

คำแปลภาษาจีนหรืออังกฤษสำหรับยื่นทางการจีน

ศูนย์รับยื่นวีซ่าโดยทั่วไปรับเอกสารภาษาอังกฤษหรือจีน เอกสารภาษาไทย เช่น ทะเบียนบ้าน สูติบัตร ทะเบียนสมรส หรือใบเปลี่ยนชื่อ ควรแนบคำแปลฉบับเต็มทุกหน้าที่มีข้อความ รวมถึงบันทึกด้านหลังและตราประทับ

เมื่อเอกสารต้องผ่านการรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศ คำแปลต้องทำตามรูปแบบที่กรมการกงสุลรับ และต้องยื่นคู่กับต้นฉบับหรือสำเนาที่หน่วยงานผู้ออกรับรอง หน่วยงานบางแห่งในจีนต้องการคำแปลภาษาจีนตัวย่อที่ทำในจีนโดยบริษัทแปลที่ได้รับอนุญาตอีกชั้นหนึ่ง ควรถามนายจ้างหรือสถานศึกษาในจีนก่อนสั่งแปล

ชื่อบุคคลและชื่อบริษัทควรสะกดตรงกับหนังสือเดินทางและหนังสือรับรองบริษัทภาษาอังกฤษทุกฉบับ การสะกดต่างกันเพียงตัวอักษรเดียวอาจทำให้เจ้าหน้าที่จีนขอหนังสือยืนยันว่าเป็นบุคคลเดียวกัน

เด็ก ครอบครัว และคู่สมรสชาวจีน

เด็กที่ถือพาสปอร์ตไทยใช้สิทธิยกเว้นวีซ่าได้เช่นเดียวกับผู้ใหญ่ แต่หากเดินทางกับผู้ปกครองเพียงคนเดียวหรือกับญาติ ควรพกสูติบัตรพร้อมคำแปลและหนังสือยินยอมให้เดินทางจากผู้ปกครองอีกฝ่าย เพื่อตอบคำถามของสายการบินหรือด่านตรวจคนเข้าเมืองของไทย

คู่สมรสคนไทยของพลเมืองจีนที่จะอยู่ในจีนนานกว่าเงื่อนไขฟรีวีซ่า มักใช้วีซ่า Q2 หรือ Q1 แล้วยื่นขอใบอนุญาตพำนักกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองท้องถิ่นของจีน ทะเบียนสมรสที่จดในไทยต้องแปลและผ่านการรับรองตามขั้นตอนเดียวกับเอกสารทำงาน

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากกฎที่ซับซ้อน แต่มาจากการเข้าใจผิดว่าฟรีวีซ่าใช้ได้กับทุกกิจกรรม

• ใช้ฟรีวีซ่าไปทำงานระยะสั้น เช่น ติดตั้งระบบหรือสอนพิเศษ ซึ่งไม่อยู่ในขอบเขตความตกลง
• นับวันพำนักรวมเกิน 90 วันใน 180 วัน เพราะเข้าออกหลายครั้งโดยไม่จดบันทึก
• ไม่แจ้งที่พักเมื่อพักบ้านญาติหรือเพื่อน
• ส่งเอกสารไทยไปจีนโดยไม่ผ่านการรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตจีน
• แปลเพียงบางส่วนของทะเบียนบ้านหรือทะเบียนสมรส ทำให้ต้องแปลและรับรองซ้ำ

บทบาทของเรา

เราไม่ใช่ส่วนหนึ่งของสถานเอกอัครราชทูตจีนหรือศูนย์รับยื่นวีซ่าจีน และไม่มีอำนาจตัดสินผลวีซ่าหรือการเข้าเมือง ผลการพิจารณาเป็นดุลยพินิจของทางการจีนเท่านั้น

สิ่งที่เราช่วยได้คือแปลเอกสารไทยเป็นอังกฤษหรือจีน ตรวจความสอดคล้องของชื่อและข้อมูลระหว่างเอกสาร รับรองสำเนาโดย Notarial Services Attorney และประสานขั้นตอนรับรองเอกสารที่กระทรวงการต่างประเทศและสถานทูตจีน เพื่อให้เอกสารพร้อมใช้ตามที่หน่วยงานปลายทางกำหนด

ข้อมูลในหน้านี้ตรวจทานล่าสุดตามวันที่ระบุ กฎการเข้าเมืองเปลี่ยนแปลงได้ ก่อนจองตั๋วควรตรวจประกาศล่าสุดจากสถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทยและสำนักงานบริหารการตรวจคนเข้าเมืองแห่งชาติของจีน

คำถามที่พบบ่อย