วีซ่าเชงเก้นสำหรับคนไทย: เลือกประเทศที่ยื่นให้ถูก และเตรียมเอกสารให้สอดคล้อง

ยื่นวีซ่าเชงเก้นกับประเทศไหน: หลักที่สถานทูตใช้จริง

ระเบียบวีซ่าเชงเก้น (Visa Code) กำหนดว่าผู้ยื่นต้องยื่นกับประเทศที่เป็นจุดหมายหลักของการเดินทาง โดยดูจากจำนวนวันที่พักมากที่สุด หรือวัตถุประสงค์หลักของการเดินทาง หากพักแต่ละประเทศเท่ากันและไม่มีวัตถุประสงค์หลัก ให้ยื่นกับประเทศที่จะเข้าเขตเชงเก้นเป็นแห่งแรก

การเลือกยื่นกับประเทศที่เชื่อว่าอนุมัติง่ายกว่า ทั้งที่แผนการเดินทางจริงอยู่ประเทศอื่นเป็นหลัก อาจทำให้ถูกปฏิเสธ หรือถูกสอบถามที่ด่านเมื่อพบว่าเส้นทางไม่ตรงกับที่แจ้ง และอาจส่งผลต่อการยื่นครั้งต่อไป

ตัวอย่าง: เที่ยวฝรั่งเศส 3 คืน สวิตเซอร์แลนด์ 5 คืน และอิตาลี 2 คืน ประเทศที่ต้องยื่นคือสวิตเซอร์แลนด์ แม้ขาเข้าจะลงที่ปารีส ใบจองที่พักและแผนการเดินทางต้องแสดงลำดับนี้ให้เห็นชัด

กฎ 90 วันใน 180 วัน และระบบ EES ที่ด่าน

การนับ 90 วันเป็นการนับย้อนหลังแบบเลื่อนไปเรื่อย ๆ ทุกวันที่อยู่ในเขตเชงเก้น เจ้าหน้าที่จะดูว่าในช่วง 180 วันก่อนหน้านั้นอยู่รวมกันเกิน 90 วันหรือไม่ วันเข้าและวันออกนับเป็นวันพำนักทั้งคู่ ผู้ที่เดินทางบ่อยควรใช้เครื่องคำนวณระยะพำนักของคณะกรรมาธิการยุโรปตรวจสอบ

สหภาพยุโรปเริ่มใช้ Entry/Exit System (EES) ซึ่งบันทึกการเข้าออกด้วยข้อมูลชีวมิติแทนการประทับตราในหนังสือเดินทาง การอยู่เกินกำหนดจึงถูกตรวจพบโดยอัตโนมัติ สำหรับคนไทยซึ่งต้องใช้วีซ่าอยู่แล้ว ระบบ ETIAS ไม่ได้ใช้แทนวีซ่า

วีซ่าที่ได้รับอาจเป็นแบบเข้าครั้งเดียวหรือหลายครั้ง และระยะเวลาที่อนุญาตบนวีซ่าอาจสั้นกว่า 90 วัน ต้องตรวจช่อง Duration of stay และวันที่มีผลบนสติกเกอร์วีซ่าทุกครั้ง

ประกันการเดินทางเชงเก้น: ต้องครอบคลุมอะไร

ประกันต้องครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน การรักษาในโรงพยาบาล และการเคลื่อนย้ายกลับประเทศด้วยเหตุทางการแพทย์ ใช้ได้ทุกประเทศในเขตเชงเก้น และครอบคลุมตลอดระยะเวลาเดินทาง โดยมีวงเงินขั้นต่ำตามที่ระเบียบวีซ่าเชงเก้นกำหนด

ปัญหาที่พบบ่อยคือกรมธรรม์ระบุวันเริ่มคุ้มครองไม่ตรงวันเดินทาง ไม่ระบุคำว่า Schengen หรือระบุเฉพาะบางประเทศ และชื่อผู้เอาประกันสะกดไม่ตรงหนังสือเดินทาง ควรตรวจหนังสือรับรองประกันภาษาอังกฤษก่อนยื่นทุกครั้ง

เอกสารวีซ่าเชงเก้นที่คนไทยต้องเตรียม

แต่ละประเทศมีรายการเฉพาะของตนเอง แต่หลักการพิจารณาเหมือนกัน คือวัตถุประสงค์ชัดเจน มีเงินเพียงพอ และมีเหตุผลที่จะกลับประเทศไทย

• หนังสือเดินทางที่มีอายุเหลือเกินวันเดินทางกลับตามที่กำหนดและมีหน้าว่าง
• แบบฟอร์มคำร้องของประเทศที่ยื่น รูปถ่ายตามมาตรฐาน และการนัดหมายสแกนลายนิ้วมือ
• แผนการเดินทางรายวัน ใบจองที่พัก และใบจองตั๋วเครื่องบินไป-กลับ
• หนังสือรับรองการทำงานภาษาอังกฤษพร้อมการอนุมัติวันลา หรือเอกสารบริษัทสำหรับเจ้าของกิจการ
• รายการเดินบัญชีย้อนหลังตามที่สถานทูตกำหนด และหนังสือรับรองบัญชี
• สำเนาทะเบียนบ้าน ทะเบียนสมรส สูติบัตรของบุตร พร้อมคำแปลภาษาอังกฤษหรือภาษาของประเทศที่ยื่น
• หนังสือเชิญและเอกสารผู้รับรองค่าใช้จ่าย หากมีผู้สนับสนุนในยุโรป

เหตุที่ทำให้วีซ่าเชงเก้นถูกปฏิเสธ และการอุทธรณ์

ต่างจากบางประเทศ หนังสือปฏิเสธวีซ่าเชงเก้นต้องระบุเหตุผลตามแบบฟอร์มมาตรฐาน และแจ้งช่องทางอุทธรณ์ของประเทศนั้น เหตุที่พบบ่อยคือไม่สามารถแสดงวัตถุประสงค์และเงื่อนไขการพำนัก เงินไม่เพียงพอ และข้อสงสัยว่าจะออกจากเขตเชงเก้นก่อนวีซ่าหมดอายุ

การอุทธรณ์มีกำหนดเวลาและขั้นตอนตามกฎหมายของประเทศที่ปฏิเสธ หลายกรณีการยื่นใหม่พร้อมเอกสารที่แก้ไขจุดอ่อนอาจเหมาะกว่า ทั้งนี้ต้องพิจารณาเหตุผลการปฏิเสธเป็นรายกรณี

• ยอดเงินเข้าก้อนใหญ่ก่อนยื่นโดยไม่มีคำอธิบายที่มา
• ที่พักหรือตั๋วที่ยกเลิกหลังได้รับวีซ่า แล้วเปลี่ยนเส้นทางไปประเทศอื่นเป็นหลัก
• ข้อมูลอาชีพและรายได้ไม่สอดคล้องระหว่างแบบฟอร์มกับเอกสารแนบ
• ประวัติการอยู่เกินกำหนดในเขตเชงเก้นที่บันทึกไว้ในระบบ

ยื่นล่วงหน้าเท่าไร และช่วงที่คิวแน่น

ระเบียบวีซ่าเชงเก้นอนุญาตให้ยื่นได้ล่วงหน้าไม่เกิน 6 เดือนก่อนเดินทาง และควรยื่นอย่างช้าไม่น้อยกว่า 15 วันก่อนเดินทาง ในทางปฏิบัติ ช่วงก่อนฤดูร้อนยุโรปและก่อนเทศกาลปีใหม่ คิวนัดหมายของศูนย์รับยื่นในกรุงเทพฯ มักเต็มเร็ว ผู้ที่มีกำหนดเดินทางชัดเจนควรจองคิวทันทีที่มีใบจองพร้อม

ระยะเวลาพิจารณาปกติคือ 15 วันตามปฏิทิน และอาจขยายได้ในบางกรณีที่ต้องตรวจสอบเพิ่มเติม ผู้ที่ต้องใช้หนังสือเดินทางเดินทางไปประเทศอื่นระหว่างรอผลควรวางแผนเรื่องนี้ด้วย เพราะสถานทูตจะเก็บหนังสือเดินทางไว้จนกว่าจะพิจารณาเสร็จ

การจองตั๋วเครื่องบินแบบชำระเงินเต็มก่อนได้วีซ่าไม่ใช่ข้อบังคับของหลายสถานทูต ใบจองที่ยังไม่ออกตั๋วมักใช้ได้ แต่ต้องตรวจรายการของประเทศที่ยื่นทุกครั้ง

กรณีเฉพาะ: เด็ก คู่สมรสชาวยุโรป และผู้ที่เคยได้วีซ่ามาก่อน

เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีต้องมีแบบฟอร์มที่ลงลายมือชื่อโดยผู้ใช้อำนาจปกครอง สูติบัตรฉบับแปล และหากเดินทางกับผู้ปกครองคนเดียวหรือไม่มีผู้ปกครองไปด้วย ต้องมีหนังสือยินยอมจากผู้ปกครองที่ไม่ได้เดินทาง หลายสถานทูตต้องการให้หนังสือยินยอมผ่านการรับรองลายมือชื่อ

คู่สมรสคนไทยของพลเมืองสหภาพยุโรปที่เดินทางไปกับหรือไปหาคู่สมรสในประเทศสมาชิกอื่นที่ไม่ใช่ประเทศสัญชาติของคู่สมรส อาจได้สิทธิอำนวยความสะดวกตาม Directive 2004/38/EC เช่น ขั้นตอนเร็วขึ้นและเอกสารน้อยลง แต่ต้องแสดงทะเบียนสมรสที่แปลและรับรองถูกต้อง

ผู้ที่เคยได้วีซ่าเชงเก้นและใช้ตามเงื่อนไข อาจได้รับวีซ่าหลายครั้งระยะยาวขึ้นตามหลัก cascade ของระเบียบวีซ่าเชงเก้น ประวัติการใช้วีซ่าที่ถูกต้องจึงเป็นหลักฐานสำคัญในการยื่นครั้งต่อไป

เมื่อวีซ่าเชงเก้นไม่ใช่คำตอบ: วีซ่าระยะยาวประเภท D ของแต่ละประเทศ

วีซ่าเชงเก้นประเภท C ใช้สำหรับการพำนักระยะสั้นเท่านั้น หากจะไปเรียนหลักสูตรยาว ทำงาน ฝึกงาน หรือย้ายไปอยู่กับคู่สมรส ต้องขอวีซ่าระยะยาวประเภท D ของประเทศปลายทาง ซึ่งอยู่ภายใต้กฎหมายคนเข้าเมืองของประเทศนั้นแต่ละประเทศ ไม่ใช่ระเบียบวีซ่าเชงเก้นกลาง

ตัวอย่างเช่น การรวมครอบครัวในเยอรมนีมักต้องแสดงความรู้ภาษาเยอรมันขั้นพื้นฐานของคู่สมรสที่ย้ายไป ส่วนฝรั่งเศสมีวีซ่าระยะยาวที่ใช้แทนใบอนุญาตพำนักในปีแรก และเนเธอร์แลนด์มีขั้นตอนที่ฝ่ายผู้สนับสนุนในประเทศยื่นคำร้องก่อน รายละเอียดเหล่านี้เปลี่ยนแปลงได้และต้องตรวจจากหน่วยงานคนเข้าเมืองของประเทศนั้นโดยตรง

วีซ่าประเภท D ส่วนใหญ่ต้องใช้เอกสารสถานภาพบุคคลที่ผ่านการรับรองครบขั้นตอน เช่น ทะเบียนสมรส สูติบัตร หนังสือรับรองความประพฤติ และวุฒิการศึกษา ผ่านการแปลโดยนักแปลที่ประเทศปลายทางยอมรับ และผ่านการรับรองจากกรมการกงสุลและสถานทูตของประเทศนั้น จนกว่าอนุสัญญา Apostille จะมีผลกับไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027

ผู้ที่ได้วีซ่าประเภท D แล้ว โดยทั่วไปสามารถเดินทางผ่านประเทศเชงเก้นอื่นได้ในระยะสั้นตามเงื่อนไขที่กำหนด แต่สิทธิทำงานและพำนักมีผลเฉพาะในประเทศที่ออกวีซ่าเท่านั้น

ตรวจชุดเอกสารด้วยตัวเองก่อนวันนัด

ก่อนวันนัดสแกนลายนิ้วมือ ให้วางเอกสารทุกฉบับเรียงกันแล้วตรวจห้าเรื่อง ได้แก่ ชื่อสะกดตรงหนังสือเดินทาง วันที่เดินทางตรงกันทุกเอกสาร ประเทศที่พักนานที่สุดตรงกับประเทศที่ยื่น ยอดเงินสอดคล้องกับค่าใช้จ่ายที่ประมาณได้ และเอกสารภาษาไทยทุกฉบับมีคำแปลแนบ

ควรเตรียมสำเนาเอกสารสำคัญเพิ่มหนึ่งชุด และพกเอกสารต้นฉบับที่สถานทูตอาจขอดู เช่น สมุดบัญชีหรือทะเบียนบ้านฉบับจริง หากศูนย์รับยื่นขอเอกสารเพิ่มในวันนัด ให้บันทึกรายการและกำหนดส่งให้ชัดเจน

บทบาทของเรา

เราช่วยวิเคราะห์ว่าควรยื่นกับประเทศใดตามแผนการเดินทางจริง ตรวจความสอดคล้องระหว่างแบบฟอร์มกับเอกสาร แปลเอกสารภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน หรือภาษาที่สถานทูตกำหนด และจัดรับรองคำแปลเมื่อเอกสารต้องใช้ในประเทศปลายทาง เช่น การสมรสหรือการพำนักระยะยาว

การออกวีซ่าเป็นอำนาจของสถานทูตประเทศสมาชิกเชงเก้นแต่ละแห่ง เราไม่สามารถรับรองผลการพิจารณาได้ และไม่จัดทำใบจองที่ไม่มีอยู่จริงหรือเอกสารที่ไม่ตรงความจริง

คำถามที่พบบ่อย