
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (FBL) — บัญชีท้าย พ.ร.บ. เอกสารประกอบ และชั้นการรับรองเอกสารจากต่างประเทศ

คำตอบโดยสรุป
ธุรกิจที่คนต่างด้าวจะประกอบในไทยต้องเทียบกับบัญชีท้ายพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ก่อน บัญชีหนึ่งเป็นกิจกรรมที่ห้าม ส่วนบัญชีสองและสามต้องได้รับอนุญาตหรือหนังสือรับรองตามกรณี คำขอยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เอกสารของบริษัทแม่และหนังสือมอบอำนาจที่ทำในต่างประเทศต้องผ่านโนตารีและการรับรองของสถานทูตไทย พร้อมคำแปลภาษาไทย
ข้อเท็จจริงหลักและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
| กฎหมายหลัก | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 พร้อมบัญชีหนึ่ง สอง และสาม ท้ายพระราชบัญญัติ |
|---|---|
| ผู้รับคำขอ | กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ โดยคณะกรรมการการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวพิจารณาในกรณีที่กฎหมายกำหนด |
| ทางเลือกแทนการขอ FBL | บางกรณีใช้สิทธิตามสนธิสัญญาหรือการส่งเสริมการลงทุนของ BOI แล้วขอหนังสือรับรองแทน ต้องตรวจเงื่อนไขเป็นรายกรณี |
| เอกสารจากต่างประเทศ | หนังสือรับรองบริษัทแม่ งบการเงิน และหนังสือมอบอำนาจ ต้องผ่านโนตารีและการรับรองของสถานทูตไทย พร้อมคำแปลไทย |
| ทุนขั้นต่ำและค่าธรรมเนียม | กำหนดโดยกฎหมายลำดับรองและประกาศของหน่วยงาน ซึ่งแก้ไขได้ จึงไม่ระบุตัวเลขในหน้านี้ — ตรวจสอบกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า |
| ผลต่อการจ้างงานต่างชาติ | ขอบเขตธุรกิจที่ได้รับอนุญาตเป็นข้อมูลที่กรมการจัดหางานใช้ประกอบการพิจารณาใบอนุญาตทำงาน |
รายการเอกสารและการรับรองที่เกี่ยวข้อง
หนังสือรับรองการจดทะเบียนของบริษัทผู้ยื่นและบริษัทแม่
ฉบับต่างประเทศต้องผ่านโนตารีและสถานทูตไทย พร้อมคำแปลไทย
รายละเอียดกิจกรรมธุรกิจและแผนการดำเนินงาน
จัดทำเป็นภาษาไทยและต้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่จดทะเบียนไว้
งบการเงินหรือหลักฐานฐานะทางการเงิน
หากออกในต่างประเทศต้องแปลและรับรองตามช่องทางที่หน่วยงานยอมรับ
หนังสือเดินทางหรือเอกสารตัวตนของกรรมการ
สำเนารับรอง พร้อมคำแปลไทยเมื่อเจ้าหน้าที่เรียก
หนังสือมอบอำนาจให้ผู้ดำเนินการแทน
หากลงนามนอกประเทศไทยต้องผ่านโนตารีและสถานทูตไทยก่อนใช้
ขั้นตอนดำเนินการ
- จัดหมวดกิจกรรมตามบัญชีท้าย พ.ร.บ.: เทียบกิจกรรมที่จะประกอบกับบัญชีหนึ่ง สอง และสาม เพื่อทราบว่าต้องขอใบอนุญาต ขอหนังสือรับรอง หรืออยู่นอกขอบเขตที่ทำได้
- ตรวจสิทธิพิเศษที่อาจใช้แทน: ตรวจว่ากิจการเข้าเงื่อนไขสนธิสัญญาหรือการส่งเสริมการลงทุนของ BOI หรือไม่ เพราะเส้นทางเอกสารจะต่างกัน
- รวบรวมและรับรองเอกสารต่างประเทศ: นำเอกสารบริษัทแม่และหนังสือมอบอำนาจผ่านโนตารีในประเทศต้นทาง รับรองที่สถานทูตไทย และจัดทำคำแปลภาษาไทยให้ตรงกับต้นฉบับ
- ยื่นคำขอและติดตามการพิจารณา: ยื่นคำขอต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตามช่องทางที่ประกาศ และเตรียมชี้แจงเพิ่มเติมเมื่อเจ้าหน้าที่ขอข้อมูล
ใบอนุญาตกับหนังสือรับรอง
มีสองเส้นทางหลัก เส้นทางแรกคือขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวซึ่งต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการ เส้นทางที่สองคือขอหนังสือรับรองการประกอบธุรกิจสำหรับผู้ที่ได้รับสิทธิจากกฎหมายอื่น เช่น บริษัทที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน หรือผู้ได้รับสิทธิตามสนธิสัญญาไมตรีไทย–สหรัฐฯ
คำขอใบอนุญาตต้องอธิบายว่าธุรกิจเป็นประโยชน์ต่อประเทศอย่างไร เช่น การจ้างงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี หรือการลงทุน และต้องเป็นไปตามทุนขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด
แยกให้ออกก่อน: ใบอนุญาต หนังสือรับรอง หรือไม่ต้องขอเลย
พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 แบ่งธุรกิจที่จำกัดสำหรับคนต่างด้าวเป็นบัญชีหนึ่ง สอง และสาม บัญชีหนึ่งเป็นธุรกิจที่ห้ามคนต่างด้าวประกอบ บัญชีสองต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี ส่วนบัญชีสามซึ่งรวมงานบริการจำนวนมาก ขอใบอนุญาตต่ออธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้าโดยความเห็นของคณะกรรมการการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว
หากบริษัทได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI หรือประกอบธุรกิจภายใต้สนธิสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคี เช่น สนธิสัญญาไมตรีและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจไทย–สหรัฐอเมริกา โดยทั่วไปจะขอ "หนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว" ตามมาตรา 12 แทนใบอนุญาต ขั้นตอนและเอกสารต่างกัน จึงควรระบุเส้นทางให้ถูกตั้งแต่ต้น
ธุรกิจที่ไม่อยู่ในบัญชีท้ายกฎหมายไม่ต้องขออนุญาตตามกฎหมายฉบับนี้ แต่ยังอาจต้องมีใบอนุญาตเฉพาะเรื่องจากหน่วยงานอื่น เช่น อย. การท่องเที่ยว หรือกรมศุลกากร การตรวจว่ากิจการของคุณอยู่บัญชีใดจึงควรดูจากคำบรรยายกิจกรรมจริง ไม่ใช่ชื่อธุรกิจ
สิ่งที่คณะกรรมการมักพิจารณา และการเตรียมคำชี้แจง
ตามแนวทางที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเผยแพร่ การพิจารณาคำขอบัญชีสามคำนึงถึงประโยชน์ต่อประเทศ เช่น การถ่ายทอดเทคโนโลยี การจ้างแรงงานไทย การใช้วัตถุดิบหรือบริการในประเทศ และผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยในธุรกิจเดียวกัน คำชี้แจงที่ดีจึงอธิบายสิ่งเหล่านี้ด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่ถ้อยคำทั่วไป
เอกสารที่มักต้องใช้ ได้แก่ หนังสือรับรองนิติบุคคล บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น หลักฐานการนำเงินทุนเข้ามาในประเทศ แผนธุรกิจ แผนที่ตั้งสำนักงาน และหนังสือมอบอำนาจ เอกสารจากต่างประเทศต้องแปลและรับรองตามที่หน่วยงานกำหนด ก่อนวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 ใช้การรับรองโดยกระทรวงการต่างประเทศและสถานทูต หลังจากนั้นเอกสารจากประเทศภาคีอนุสัญญาจะใช้ Apostille ได้
หลังได้รับใบอนุญาตแล้วยังมีเงื่อนไขต่อเนื่อง เช่น การคงทุนขั้นต่ำตามกฎหมาย การแจ้งเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญ และการยื่นงบการเงิน การละเลยเงื่อนไขเหล่านี้อาจกระทบต่อสถานะใบอนุญาต
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและคำถามที่ควรตอบให้ได้ก่อนยื่น
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือการบรรยายกิจกรรมกว้างเกินไป เช่น "ให้บริการให้คำปรึกษาทุกประเภท" ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่ไม่สามารถประเมินประโยชน์และผลกระทบได้ การบรรยายที่ดีระบุว่าใครคือลูกค้า บริการคืออะไร ส่งมอบอย่างไร และต่างจากผู้ให้บริการไทยที่มีอยู่อย่างไร
อีกเรื่องคือการถือหุ้นผ่านคนไทยเพื่อให้บริษัทไม่เป็นคนต่างด้าว หากคนไทยเหล่านั้นไม่ได้ลงทุนจริง กฎหมายถือเป็นการกระทำแทนคนต่างด้าวซึ่งมีโทษทั้งผู้ถือหุ้นแทนและผู้ให้ถือ ทางเลือกที่ถูกต้องคือขอใบอนุญาต หนังสือรับรอง หรือปรับโครงสร้างธุรกิจให้อยู่นอกบัญชีอย่างแท้จริง
ก่อนยื่นควรตอบให้ได้ว่า บริษัทจะจ้างคนไทยกี่ตำแหน่งและตำแหน่งใด ความรู้หรือเทคโนโลยีอะไรจะถ่ายทอดให้พนักงานไทย ทุนนำเข้ามาจากที่ใดและมีหลักฐานธนาคารหรือไม่ และสำนักงานตั้งอยู่ที่ใดพร้อมเอกสารสิทธิหรือสัญญาเช่า คำตอบเหล่านี้ควรตรงกันในแผนธุรกิจ งบประมาณ และเอกสารประกอบทุกชุด
ตรวจข้อมูลด้วยตนเองจากแหล่งทางการ
ข้อความของกฎหมายและบัญชีท้ายพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวเผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาและเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ซึ่งมีคู่มือประชาชน แบบคำขอ และรายการเอกสารฉบับปัจจุบัน ก่อนยื่นควรเปิดเอกสารฉบับล่าสุดจากแหล่งเหล่านี้ เพราะรายละเอียดเช่นแบบฟอร์มและช่องทางยื่นอาจเปลี่ยนได้
สถานะนิติบุคคลและรายชื่อกรรมการของบริษัทตรวจได้จากระบบข้อมูลนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า การตรวจสถานะคู่ค้าหรือบริษัทที่จะร่วมลงทุนจากแหล่งนี้ก่อนลงนามสัญญาเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่ทำได้ทันที
หากข้อมูลในคู่มือนี้ต่างจากที่หน่วยงานแจ้งในวันที่คุณยื่น ให้ถือตามที่หน่วยงานแจ้ง และเก็บหลักฐานคำแนะนำนั้นไว้
ขั้นตอนการทำงานร่วมกับเรา
เริ่มจากทบทวนกิจกรรมจริงของบริษัทเพื่อระบุว่าอยู่บัญชีใด หรือเข้าเส้นทางหนังสือรับรองได้หรือไม่ จากนั้นจัดทำรายการเอกสาร ตรวจความสอดคล้องของตัวเลขและชื่อในทุกเอกสาร ประสานงานแปลและรับรองเอกสารจากต่างประเทศ และเตรียมคำชี้แจงประกอบคำขอ ผลการพิจารณาเป็นอำนาจของหน่วยงาน เราแจ้งความคืบหน้าและคำขอข้อมูลเพิ่มจากเจ้าหน้าที่ให้ทราบทุกครั้ง
คำแนะนำ
- ระบุกิจกรรมให้แคบและชัดเจน คำอธิบายที่กว้างเกินไปทำให้การจัดหมวดตามบัญชีท้าย พ.ร.บ. ไม่ชัดและถูกขอข้อมูลเพิ่ม
- จัดชุดเอกสารต่างประเทศเป็นชุดเดียวกันทั้งต้นฉบับ ตราประทับรับรอง และคำแปล เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบต่อเนื่องได้
- หากพิจารณาเส้นทาง BOI ควรตรวจเงื่อนไขก่อนยื่น FBL เพราะเอกสารและลำดับขั้นตอนต่างกัน
ข้อควรระวัง
- อย่าเริ่มประกอบกิจกรรมที่อยู่ในบัญชีที่ต้องได้รับอนุญาตก่อนได้รับอนุญาต เพราะเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติ
- คำแปลที่ใช้ชื่อกิจกรรมไม่ตรงกับที่ระบุในคำขอทำให้เจ้าหน้าที่ต้องขอความชัดเจนเพิ่มและใช้เวลานานขึ้น
- เงื่อนไขและรายการเอกสารเปลี่ยนแปลงตามประกาศของหน่วยงาน จึงควรยืนยันรายการล่าสุดก่อนจัดชุดเอกสาร

คำถามที่พบบ่อย
- ทุกบริษัทที่มีต่างชาติถือหุ้นต้องขอ FBL หรือไม่
- ไม่ ขึ้นกับสัดส่วนการถือหุ้นและกิจกรรมตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติ บางกรณีไม่ต้องขอ
- BOI ใช้แทน FBL ได้หรือไม่
- ในบางกรณีผู้ได้รับส่งเสริมสามารถขอหนังสือรับรองแทนได้ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ต้องตรวจเป็นรายกรณี
- ใช้เวลาพิจารณานานเท่าใด
- กำหนดโดยหน่วยงานผู้พิจารณาและขึ้นกับความครบถ้วนของเอกสาร จึงไม่ระบุตัวเลขในหน้านี้ ให้สอบถามกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
แหล่งอ้างอิงทางการ
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ (นายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท)
- สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI)
- กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ (งานนิติกรณ์เอกสาร)
ข้อมูล ณ 2026-08-04 เงื่อนไขของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบก่อนดำเนินการ
หน้าที่เกี่ยวข้อง
สอบถามเจ้าหน้าที่
เอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานหรือสาขาปลายทางของแต่ละกรณี สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันรายการก่อนเดินทางไปยื่น