PAN คือเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 10 หลักที่กรมสรรพากรอินเดีย (Income Tax Department) ออกให้ ใช้เมื่อมีรายได้ ทำธุรกรรมอสังหาริมทรัพย์ ลงทุน หรือเป็นกรรมการบริษัทในอินเดีย คนไทยและชาวต่างชาติที่ไม่ใช่พลเมืองอินเดียยื่นด้วยแบบฟอร์ม 49AA ส่วนพลเมืองอินเดีย รวมถึงผู้ที่อาศัยอยู่ในไทย ใช้แบบ 49A ยื่นออนไลน์ผ่านผู้ให้บริการที่กรมสรรพากรอินเดียแต่งตั้ง คือ Protean (เดิมชื่อ NSDL e-Gov) หรือ UTIITSL ได้จากประเทศไทยโดยไม่ต้องเดินทางไปอินเดีย จุดที่มักทำให้ล่าช้าคือสำเนาเอกสารที่ไม่ได้รับรองตามรูปแบบที่ยอมรับ และชื่อที่สะกดไม่ตรงกันระหว่างเอกสาร
ตรวจทานข้อมูลล่าสุด: 2026-10-04 · ข้อมูลนี้เป็นภาพรวมทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี
PAN คืออะไร และทำไมคนที่อยู่ในไทยถึงต้องใช้
Permanent Account Number เป็นรหัสตัวอักษรผสมตัวเลข 10 หลักที่ผูกกับบุคคลหรือนิติบุคคลหนึ่งรายตลอดไป ไม่เปลี่ยนตามที่อยู่ และไม่หมดอายุ กรมสรรพากรอินเดียใช้ PAN เป็นกุญแจเชื่อมรายได้ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และธุรกรรมขนาดใหญ่ของแต่ละคนเข้าด้วยกัน กฎหมายอินเดียห้ามบุคคลหนึ่งถือ PAN มากกว่าหนึ่งเลข
ลูกค้าที่ติดต่อเราจากประเทศไทยมักอยู่ในสามกลุ่ม กลุ่มแรกคือคนไทยที่ได้รับรายได้จากอินเดีย เช่น ค่าที่ปรึกษา ค่าลิขสิทธิ์ หรือเงินปันผล ถ้าผู้รับเงินไม่มี PAN ผู้จ่ายในอินเดียมักต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราที่สูงกว่าปกติ กลุ่มที่สองคือชาวต่างชาติหรือคนไทยที่จะเป็นกรรมการหรือผู้ถือหุ้นบริษัทในอินเดีย กลุ่มที่สามคือชาวอินเดียที่ทำงานหรือมีครอบครัวในไทย แต่ยังมีบัญชีธนาคาร กองทุน หรือที่ดินในอินเดีย
PAN เป็นคนละเรื่องกับ Aadhaar ซึ่งเป็นเลขประจำตัวประชาชนสำหรับผู้มีถิ่นที่อยู่ในอินเดีย ชาวต่างชาติที่อยู่นอกอินเดียโดยทั่วไปไม่มี Aadhaar และยังขอ PAN ได้ตามปกติ ส่วนข้อกำหนดเรื่องการเชื่อม PAN กับ Aadhaar มีข้อยกเว้นสำหรับผู้ไม่มีถิ่นที่อยู่ในอินเดีย ควรตรวจสถานะของตนเองบนเว็บไซต์ e-Filing ของกรมสรรพากรอินเดีย
เลือกแบบฟอร์มให้ถูก: 49A หรือ 49AA
ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือผู้มีเชื้อสายอินเดียที่ถือสัญชาติไทยแล้วกรอกแบบ 49A เพราะคิดว่าตนเองเป็นคนอินเดีย เกณฑ์ที่ใช้คือสัญชาติตามหนังสือเดินทางที่ถืออยู่ในวันยื่น ไม่ใช่เชื้อชาติหรือถิ่นเกิด
| ผู้ยื่น | แบบฟอร์ม | เอกสารยืนยันตัวตนหลัก |
|---|---|---|
| คนไทยหรือชาวต่างชาติสัญชาติอื่น | 49AA | หนังสือเดินทาง (หรือ OCI/PIO card สำหรับผู้มีเชื้อสายอินเดีย) |
| พลเมืองอินเดียที่อาศัยในไทย | 49A | หนังสือเดินทางอินเดีย |
| บริษัทไทยที่มีรายได้หรือการลงทุนในอินเดีย | 49AA | หนังสือรับรองบริษัทจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พร้อมคำแปล |
| ผู้ถือ PAN อยู่แล้วที่ต้องการแก้ไขข้อมูล | แบบคำขอเปลี่ยนแปลง/แก้ไข | หลักฐานข้อมูลใหม่ เช่น หนังสือเดินทางเล่มใหม่ |
เอกสารที่ต้องเตรียมสำหรับผู้ยื่นจากประเทศไทย
- หลักฐานยืนยันตัวตน: สำเนาหน้าข้อมูลหนังสือเดินทางที่ยังไม่หมดอายุ
- หลักฐานที่อยู่: ใช้ที่อยู่ในไทยได้ เช่น สำเนาหนังสือเดินทาง ใบแจ้งยอดบัญชีธนาคารไทยล่าสุด หรือหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ ตามรายการที่แบบฟอร์มกำหนดในวันยื่น
- รูปถ่ายสีขนาดตามที่ผู้ให้บริการกำหนด สำหรับการยื่นแบบเอกสาร หรือไฟล์รูปและลายมือชื่อสำหรับการยื่นแบบดิจิทัล
- สำหรับนิติบุคคล: หนังสือรับรองการจดทะเบียน และเอกสารแต่งตั้งผู้มีอำนาจลงนาม พร้อมคำแปลภาษาอังกฤษที่รับรองแล้ว
- ที่อยู่ติดต่อในอินเดีย (ถ้ามี) และข้อมูลผู้แทนในอินเดียกรณีต้องการให้ส่งบัตรไปที่นั่น
การรับรองสำเนาเอกสาร: จุดที่คำขอจากไทยถูกตีกลับมากที่สุด
ผู้ให้บริการ PAN ยอมรับสำเนาเอกสารจากต่างประเทศที่รับรองโดยช่องทางที่กำหนด โดยทั่วไปได้แก่ สถานทูตหรือสถานกงสุลอินเดียในประเทศนั้น การรับรองแบบอะพอสติล หรือสาขาต่างประเทศของธนาคารพาณิชย์อินเดียที่ระบุไว้ ข้อความรายละเอียดอาจปรับเปลี่ยน จึงควรเปิดคำแนะนำของแบบฟอร์มฉบับล่าสุดก่อนเตรียมเอกสาร
สำหรับประเทศไทย ต้องระวังเรื่องอะพอสติล ไทยยื่นภาคยานุวัติอนุสัญญาอะพอสติลเมื่อ 30 มิถุนายน 2569 และมีผลใช้บังคับ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนวันดังกล่าวหน่วยงานไทยยังออกอะพอสติลไม่ได้ เส้นทางที่ใช้ได้จริงสำหรับเอกสารไทยในช่วงนี้จึงเป็นการรับรองผ่านสถานเอกอัครราชทูตอินเดียในกรุงเทพฯ ซึ่งบางกรณีต้องผ่านการรับรองของกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ ก่อน
เราจัดเตรียมคำแปลภาษาอังกฤษของเอกสารไทย รับรองคำแปล และเรียงลำดับเอกสารให้ตรงกับที่สถานทูตต้องการ เพื่อให้ยื่นครั้งเดียวผ่าน ไม่ต้องกลับไปแก้หลายรอบ
ขั้นตอนยื่นขอ PAN จากประเทศไทย
1. ตรวจว่ามี PAN อยู่แล้วหรือไม่
ผู้ที่เคยทำงานหรือเปิดบัญชีในอินเดียอาจเคยได้ PAN แล้ว การขอซ้ำทำให้มีสองเลขซึ่งผิดกฎหมาย ควรค้นหาจากเอกสารเก่าหรือบริการตรวจสอบบนเว็บ e-Filing ก่อน
2. เลือกผู้ให้บริการและแบบฟอร์ม
ยื่นออนไลน์ผ่าน Protean หรือ UTIITSL เลือก 49AA สำหรับชาวต่างชาติ หรือ 49A สำหรับพลเมืองอินเดีย
3. กรอกข้อมูลให้ตรงหนังสือเดินทาง
ชื่อ ชื่อสกุล และวันเกิดต้องตรงกับหนังสือเดินทางทุกตัวอักษร รวมถึงลำดับชื่อและนามสกุล ชื่อบิดาจำเป็นสำหรับบางกรณีตามแบบฟอร์ม
4. รับรองและอัปโหลดเอกสาร
รับรองสำเนาตามช่องทางที่ยอมรับ แล้วอัปโหลดหรือส่งเอกสารตามคำแนะนำของผู้ให้บริการภายในเวลาที่กำหนด
5. ชำระค่าธรรมเนียมและติดตามสถานะ
ค่าธรรมเนียมสำหรับที่อยู่จัดส่งต่างประเทศต่างจากในอินเดีย ชำระออนไลน์และใช้เลขรับเรื่อง 15 หลักติดตามสถานะ
6. รับ e-PAN และบัตรจริง
e-PAN เป็นไฟล์ PDF ส่งทางอีเมล ใช้แทนบัตรได้ในหลายธุรกรรม ส่วนบัตรพลาสติกจัดส่งตามที่อยู่ที่ระบุ ซึ่งการส่งมาไทยใช้เวลานานกว่าในอินเดีย
หลังได้ PAN แล้ว ใช้ทำอะไรได้บ้าง
- แจ้ง PAN ให้ผู้จ่ายเงินในอินเดีย เพื่อให้หักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตราที่ถูกต้อง และใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อนไทย-อินเดียเมื่อมีเอกสารประกอบครบ
- เปิดบัญชี NRO/NRE สำหรับชาวอินเดียที่อยู่ต่างประเทศ หรือบัญชีสำหรับชาวต่างชาติตามระเบียบธนาคารกลางอินเดีย
- ขอ Director Identification Number (DIN) เพื่อเป็นกรรมการบริษัทในอินเดีย
- ซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ในอินเดีย (สำหรับผู้ที่กฎหมายอนุญาต) และยื่นแบบภาษีเงินได้ในอินเดีย
- ลงทุนในหลักทรัพย์และกองทุนตามช่องทางที่ผู้ลงทุนต่างชาติใช้ได้
เรื่องฝั่งไทยที่ควรวางแผนคู่กัน
รายได้จากอินเดียที่ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในไทยนำเข้ามา อาจต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในไทยด้วย ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากรไทยที่ใช้กับเงินได้จากต่างประเทศ เครดิตภาษีที่ถูกหักในอินเดียอาจนำมาใช้ได้ตามอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งต้องมีหลักฐานการหักภาษีที่ออกภายใต้ PAN ของผู้รับเงิน
ผู้ที่ต้องการขอใช้อัตราภาษีตามอนุสัญญาในอินเดียมักต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Certificate of Residence) จากกรมสรรพากรไทย พร้อมแบบฟอร์มที่ฝั่งอินเดียกำหนด เราช่วยประสานเอกสารชุดนี้และส่งต่อให้นักบัญชีที่ดูแลภาษีของท่านได้
ข้อผิดพลาดที่ทำให้ PAN ล่าช้าหรือได้ข้อมูลผิด
- ใช้แบบฟอร์มผิดประเภทตามสัญชาติ
- ส่งสำเนาที่ลงชื่อรับรองเองแทนการรับรองโดยหน่วยงานที่กำหนด
- สะกดชื่อไทยเป็นอักษรโรมันต่างจากหนังสือเดินทาง
- ใช้ที่อยู่ที่ไม่มีเอกสารยืนยัน หรือที่อยู่จัดส่งไม่ครบถ้วนสำหรับไปรษณีย์ระหว่างประเทศ
- ขอ PAN ใหม่ทั้งที่เคยมีอยู่แล้ว แทนการยื่นแก้ไขข้อมูล
บริการของเรา และขอบเขตที่ต้องรู้
เราตรวจสถานะและแบบฟอร์มที่เหมาะกับท่าน แปลเอกสารไทยเป็นภาษาอังกฤษพร้อมรับรอง ประสานการรับรองที่กระทรวงการต่างประเทศและสถานเอกอัครราชทูตอินเดีย และตรวจคำขอก่อนกดยื่น เพื่อลดโอกาสถูกตีกลับ
การออกเลข PAN เป็นอำนาจของกรมสรรพากรอินเดีย เราไม่ใช่ตัวแทนของรัฐบาลอินเดียหรือผู้ให้บริการ PAN และไม่สามารถยืนยันระยะเวลาออกบัตรได้ คำแนะนำด้านภาษีในหน้านี้เป็นภาพรวม ควรปรึกษานักบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีสำหรับกรณีเฉพาะของท่าน
คำถามที่พบบ่อย
คนไทยขอ PAN Card อินเดียได้หรือไม่
ได้ ชาวต่างชาติรวมถึงคนไทยยื่นด้วยแบบฟอร์ม 49AA โดยใช้หนังสือเดินทางเป็นหลักฐานตัวตน และยื่นได้จากประเทศไทย
ต้องมี Aadhaar ก่อนขอ PAN หรือไม่
ชาวต่างชาติที่ไม่มีถิ่นที่อยู่ในอินเดียโดยทั่วไปไม่ต้องมี Aadhaar และขอ PAN ได้ ควรตรวจข้อกำหนดล่าสุดบนเว็บไซต์ e-Filing
ใช้อะพอสติลรับรองเอกสารไทยได้หรือยัง
อนุสัญญาอะพอสติลมีผลกับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนหน้านั้นให้ใช้การรับรองผ่านสถานเอกอัครราชทูตอินเดียตามที่ผู้ให้บริการ PAN ยอมรับ
e-PAN ใช้แทนบัตรจริงได้หรือไม่
e-PAN เป็นเอกสารที่กรมสรรพากรอินเดียออกและใช้ได้ในธุรกรรมจำนวนมาก แต่บางสถาบันอาจขอดูบัตรจริง
ถ้าลืมเลข PAN เดิมควรทำอย่างไร
อย่ายื่นขอใหม่ ให้ค้นหาเลขเดิมผ่านบริการบนเว็บ e-Filing หรือเอกสารเก่า แล้วยื่นแก้ไขข้อมูลถ้าจำเป็น
แหล่งอ้างอิงทางการ
บริการที่เกี่ยวข้อง
เตรียมคำขอ PAN ให้ผ่านในครั้งเดียว
แจ้งสัญชาติและวัตถุประสงค์ เราจะบอกแบบฟอร์ม เอกสาร และเส้นทางรับรองที่ใช้ได้กับกรณีของท่าน
ติดต่อทีมงาน