
สัญญาเช่าที่พักสำหรับชาวต่างชาติในประเทศไทย — หลักฐานเป็นหนังสือ การจดทะเบียนเช่า และข้อควรระวังก่อนลงนาม
คำตอบโดยสรุป
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การเช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด มิฉะนั้นฟ้องร้องบังคับคดีไม่ได้ และถ้าเช่าเกินสามปีต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นบังคับได้เพียงสามปี ทั้งนี้กฎหมายจำกัดกำหนดเวลาเช่าอสังหาริมทรัพย์ไว้ไม่เกินสามสิบปี
ข้อเท็จจริงหลักและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
| หลักฐานเป็นหนังสือ | การเช่าอสังหาริมทรัพย์ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด จึงจะฟ้องร้องบังคับคดีได้ (ป.พ.พ. มาตรา 538) |
|---|---|
| เช่าเกินสามปี | ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นบังคับได้เพียงสามปี |
| อายุการเช่าสูงสุด | การเช่าอสังหาริมทรัพย์กำหนดเวลาได้ไม่เกินสามสิบปี หากทำเกินกว่านั้นให้ลดลงเหลือสามสิบปี (ป.พ.พ. มาตรา 540) |
| สถานที่จดทะเบียนเช่า | สำนักงานที่ดินที่อสังหาริมทรัพย์นั้นตั้งอยู่ ภายใต้กรมที่ดิน |
| การถือกรรมสิทธิ์ห้องชุดของคนต่างด้าว | คนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ห้องชุดได้ภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยอาคารชุด ซึ่งจำกัดสัดส่วนพื้นที่ห้องชุดที่คนต่างด้าวถือครองรวมกันในอาคารเดียวกัน |
| หน้าที่แจ้งที่พัก | เมื่อคนต่างด้าวเข้าพัก เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถานมีหน้าที่แจ้ง TM.30 ตามกฎหมายคนเข้าเมือง |
รายการเอกสารและการรับรองที่เกี่ยวข้อง
สัญญาเช่าฉบับสองภาษา หรือฉบับไทยพร้อมคำแปล
ควรระบุว่าฉบับภาษาใดมีผลบังคับเมื่อข้อความขัดกัน และให้คำแปลมีคำรับรองผู้แปลเมื่อจะใช้ยื่นหน่วยงาน
หลักฐานกรรมสิทธิ์ของผู้ให้เช่า (โฉนด หรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด)
เอกสารไทย ตรวจชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ให้ตรงกับผู้ลงนามในสัญญา
บัตรประจำตัวประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้ให้เช่า
ไม่ต้องแปล ใช้ตรวจสอบตัวตนผู้ลงนาม
หนังสือมอบอำนาจ กรณีลงนามแทนเจ้าของ
หากลงนามในต่างประเทศ อาจต้องรับรองลายมือชื่อและผ่านการรับรองเอกสารก่อนใช้ในไทย
เอกสารประกอบการจดทะเบียนเช่า กรณีเช่าเกินสามปี
ยื่นที่สำนักงานที่ดิน เอกสารต่างประเทศของผู้เช่าอาจต้องแปลและรับรองตามที่เจ้าหน้าที่กำหนด
ขั้นตอนดำเนินการ
- ตรวจสอบผู้มีสิทธิให้เช่า: ตรวจหลักฐานกรรมสิทธิ์และตัวตนผู้ลงนาม ให้ชื่อในเอกสารสิทธิ์ตรงกับคู่สัญญาฝ่ายผู้ให้เช่า
- กำหนดระยะเวลาเช่าและวิธีทำสัญญาให้สอดคล้องกัน: ถ้าจะเช่าเกินสามปี ให้วางแผนจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ใช้วิธีทำสัญญาสามปีต่อเนื่องโดยเข้าใจว่าให้ผลเท่ากัน
- ตรวจและแปลข้อสัญญาสำคัญ: ตรวจเงื่อนไขเงินประกัน การซ่อมบำรุง การบอกเลิก และค่าใช้จ่ายที่ผู้เช่ารับผิดชอบ พร้อมคำแปลที่ถูกต้องสำหรับผู้เช่าชาวต่างชาติ
- ดำเนินการหลังลงนาม: จดทะเบียนเช่าเมื่อกฎหมายกำหนด และให้ผู้มีหน้าที่ยื่นแจ้งที่พักอาศัยคนต่างด้าวภายในกรอบเวลา
คำแนะนำ
- ขอดูเอกสารสิทธิ์ฉบับจริงและเทียบชื่อกับบัตรประชาชนของผู้ลงนามก่อนวางเงินจอง
- ระบุจำนวนเงินประกัน เงื่อนไขการคืน และกำหนดเวลาคืนไว้ในสัญญาเป็นตัวหนังสือ ไม่ใช้ข้อตกลงปากเปล่า
- ถ้าต้องการเช่าระยะยาวเกินสามปี ให้ตกลงเรื่องผู้รับผิดชอบค่าธรรมเนียมและภาษีการจดทะเบียนไว้ในสัญญาให้ชัด
- ถ่ายภาพสภาพห้องและอุปกรณ์ในวันรับมอบ แนบท้ายสัญญาเป็นบัญชีทรัพย์สิน
- ตกลงให้ชัดว่าฝ่ายใดจะยื่นแจ้งที่พักอาศัยคนต่างด้าว และขอสำเนาใบตอบรับเก็บไว้
ข้อควรระวัง
- ทำสัญญาเช่าเกินสามปีโดยไม่จดทะเบียน ทำให้บังคับได้เพียงสามปีตามกฎหมาย
- ลงนามกับผู้ที่ไม่ใช่เจ้าของและไม่มีหนังสือมอบอำนาจ ทำให้สถานะของสัญญาไม่มั่นคง
- ใช้สัญญาฉบับภาษาอังกฤษอย่างเดียวโดยไม่ตรวจฉบับไทย ทั้งที่ข้อความสองฉบับอาจไม่ตรงกัน
- ไม่ระบุผู้รับผิดชอบค่าส่วนกลางและค่าซ่อมบำรุง ทำให้เกิดข้อพิพาทเมื่อสิ้นสุดสัญญา
- คนต่างด้าวเข้าใจว่าการเช่าระยะยาวให้สิทธิเทียบเท่ากรรมสิทธิ์ ทั้งที่เป็นสิทธิตามสัญญาเช่าและมีข้อจำกัดต่างกัน
คำถามที่พบบ่อย
- สัญญาเช่าปากเปล่ามีผลหรือไม่
- การเช่าอสังหาริมทรัพย์ที่ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิด จะฟ้องร้องบังคับคดีไม่ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงควรทำเป็นหนังสือเสมอ
- ทำสัญญาสามปีต่อกันหลายฉบับแทนการจดทะเบียนได้ไหม
- ผลทางกฎหมายไม่เท่ากัน การเช่าที่มีกำหนดเกินสามปีต้องจดทะเบียนจึงจะบังคับได้เต็มกำหนด การต่อสัญญาเป็นเรื่องความสมัครใจของคู่สัญญาในอนาคต ซึ่งไม่มีหลักประกันเท่ากับสิทธิที่จดทะเบียนไว้
- ชาวต่างชาติซื้อคอนโดในไทยได้หรือไม่
- ได้ภายใต้เงื่อนไขของกฎหมายว่าด้วยอาคารชุด ซึ่งกำหนดสัดส่วนพื้นที่ห้องชุดที่คนต่างด้าวถือครองรวมกันในอาคารเดียวกัน และมีเงื่อนไขเรื่องการนำเงินเข้ามาจากต่างประเทศ ควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินและธนาคารที่เกี่ยวข้อง
- ชาวต่างชาติเช่าที่ดินได้ไหม
- การเช่าเป็นสิทธิตามสัญญา ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ จึงทำได้ภายใต้กำหนดเวลาสูงสุดตามกฎหมาย และควรจดทะเบียนเมื่อกำหนดเวลาเกินสามปี ส่วนการถือกรรมสิทธิ์ที่ดินของคนต่างด้าวมีข้อจำกัดตามกฎหมายที่ดิน
- เงินประกันต้องคืนเมื่อใด
- เป็นไปตามข้อตกลงในสัญญาเป็นหลัก จึงควรระบุกำหนดเวลาคืนและรายการหักไว้ให้ชัดเจน หากเกิดข้อพิพาท เอกสารและภาพถ่ายสภาพห้องตอนรับมอบจะเป็นพยานหลักฐานสำคัญ
- ต้องแปลสัญญาเช่าเป็นภาษาไทยหรือไม่
- คู่สัญญาทำสัญญาภาษาใดก็ได้ แต่เมื่อต้องยื่นต่อหน่วยงานราชการไทย เช่น การจดทะเบียนเช่า มักต้องมีฉบับภาษาไทยหรือคำแปลที่รับรองแล้ว
- ผู้ให้เช่าเปลี่ยนเจ้าของระหว่างสัญญา สิทธิผู้เช่าเป็นอย่างไร
- สิทธิของผู้เช่าจะมั่นคงกว่ามากเมื่อการเช่าได้จดทะเบียนไว้ กรณีไม่ได้จดทะเบียนควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินสถานะตามข้อเท็จจริงของสัญญานั้น
- สัญญาเช่ากับ TM.30 เกี่ยวข้องกันอย่างไร
- สัญญาเช่าเป็นหลักฐานการเข้าพัก ส่วน TM.30 คือหน้าที่แจ้งของเจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถานตามกฎหมายคนเข้าเมือง ควรตกลงกันในสัญญาว่าฝ่ายใดเป็นผู้ยื่น
- ต้องเสียภาษีอะไรเมื่อจดทะเบียนเช่า
- การจดทะเบียนเช่ามีค่าธรรมเนียมและอากรตามที่กฎหมายกำหนด อัตราและฐานคำนวณควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินที่อสังหาริมทรัพย์ตั้งอยู่ก่อนดำเนินการ
- ทางเรามีบริการอะไรในขั้นตอนนี้
- เราตรวจร่างสัญญาเช่า แปลสัญญาสองภาษา จัดล่ามในวันลงนามหรือวันจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน และให้คำปรึกษาทางกฎหมายโดยทนายความ เราไม่ใช่นายหน้าอสังหาริมทรัพย์และไม่รับประกันผลการเจรจา
แหล่งอ้างอิงทางการ
ข้อมูล ณ 2026-08-04 เงื่อนไขของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบก่อนดำเนินการ
หน้าที่เกี่ยวข้อง
สอบถามเจ้าหน้าที่
เอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานหรือสาขาปลายทางของแต่ละกรณี สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันรายการก่อนเดินทางไปยื่น