TM.30 การแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าว — หน้าที่ตามกฎหมายของเจ้าบ้าน เจ้าของ และผู้ครอบครองเคหสถาน
คำตอบโดยสรุป
TM.30 คือการแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 38 ผู้มีหน้าที่แจ้งคือเจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถาน รวมถึงผู้จัดการโรงแรม โดยต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายในยี่สิบสี่ชั่วโมงนับแต่คนต่างด้าวเข้าพัก การไม่แจ้งมีโทษตามกฎหมาย และคนละเรื่องกับการรายงานตัวทุกเก้าสิบวันของคนต่างด้าวเอง
ข้อเท็จจริงหลักและหน่วยงานที่รับผิดชอบ
| ฐานกฎหมาย | พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 มาตรา 38 |
|---|---|
| ผู้มีหน้าที่แจ้ง | เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถาน และผู้จัดการโรงแรมที่คนต่างด้าวเข้าพักอาศัย |
| กรอบเวลา | ภายในยี่สิบสี่ชั่วโมงนับแต่เวลาที่คนต่างด้าวเข้าพักอาศัย |
| ช่องทางแจ้ง | ยื่นด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ ทางไปรษณีย์ หรือผ่านระบบออนไลน์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ตามที่แต่ละพื้นที่เปิดให้บริการ |
| โทษกรณีไม่แจ้ง | มีโทษปรับตามที่พระราชบัญญัติคนเข้าเมืองกำหนด — อัตราปรับปัจจุบันควรตรวจสอบกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง |
| ต่างจากการรายงานตัว 90 วันอย่างไร | TM.30 เป็นหน้าที่ของผู้ให้ที่พัก ส่วนการรายงานตัวทุกเก้าสิบวันเป็นหน้าที่ของคนต่างด้าวที่อยู่ในราชอาณาจักรเกินกำหนด ทำคนละแบบฟอร์มและคนละรอบเวลา |
รายการเอกสารและการรับรองที่เกี่ยวข้อง
สำเนาหนังสือเดินทางของคนต่างด้าว (หน้าข้อมูล หน้าตรวจลงตรา และบัตรขาเข้า)
ไม่ต้องแปลหรือรับรอง
ทะเบียนบ้านของเคหสถาน หรือหลักฐานกรรมสิทธิ์/การครอบครอง
เอกสารไทย ไม่ต้องแปล
บัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าบ้าน หรือหนังสือเดินทางหากเจ้าบ้านเป็นชาวต่างชาติ
ไม่ต้องแปล
หนังสือมอบอำนาจ กรณีให้ผู้อื่นยื่นแทน
ทำเป็นหนังสือพร้อมลายมือชื่อ หากผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศ อาจต้องผ่านการรับรองลายมือชื่อและนิติกรณ์
สัญญาเช่าหรือหลักฐานการเข้าพัก
ฉบับภาษาต่างประเทศควรมีคำแปลไทยเมื่อเจ้าหน้าที่ร้องขอ
ขั้นตอนดำเนินการ
- ระบุผู้มีหน้าที่แจ้งให้ถูกตัว: ตรวจว่าใครเป็นเจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถานตามข้อเท็จจริง เพราะหน้าที่ตามมาตรา 38 ผูกกับบุคคลนั้น ไม่ใช่ผู้เข้าพัก
- รวบรวมเอกสารของเคหสถานและผู้เข้าพัก: เตรียมสำเนาหนังสือเดินทางผู้เข้าพัก ทะเบียนบ้าน และหลักฐานกรรมสิทธิ์หรือการครอบครองให้ครบก่อนยื่น
- ยื่นแจ้งภายในยี่สิบสี่ชั่วโมง: ยื่นผ่านช่องทางที่พื้นที่นั้นเปิดให้บริการ ภายในกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนดนับแต่ผู้เข้าพักเข้าอยู่
- เก็บใบตอบรับไว้เป็นหลักฐาน: เก็บใบตอบรับการแจ้งไว้ เพราะใช้อ้างอิงเมื่อคนต่างด้าวไปติดต่อราชการ ต่อวีซ่า หรือทำธุรกรรมที่ต้องแสดงที่อยู่
คำแนะนำ
- ให้เจ้าของห้องหรือนิติบุคคลอาคารชุดยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรว่าใครจะเป็นผู้ยื่น TM.30 ตั้งแต่วันทำสัญญาเช่า
- แจ้งใหม่ทุกครั้งที่คนต่างด้าวย้ายที่พัก ไม่ใช่แจ้งครั้งเดียวตลอดสัญญาเช่า
- เก็บใบตอบรับเป็นไฟล์ดิจิทัลไว้ด้วย เพราะมักถูกขอตอนต่อวีซ่าและตอนเปิดบัญชีธนาคาร
- เจ้าของที่พักที่ปล่อยเช่าหลายห้องควรทำทะเบียนผู้เข้าพักภายใน เพื่อไม่ให้พลาดกรอบเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง
- ถ้าเจ้าของอยู่ต่างประเทศ ให้ทำหนังสือมอบอำนาจไว้ล่วงหน้าพร้อมรับรองลายมือชื่อ เพื่อให้ผู้แทนยื่นได้ทันเวลา
ข้อควรระวัง
- เข้าใจผิดว่าคนต่างด้าวเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง ทั้งที่กฎหมายกำหนดหน้าที่ไว้กับเจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถาน
- สับสนระหว่าง TM.30 กับการรายงานตัว 90 วัน ทำให้ยื่นผิดแบบและยังคงผิดหน้าที่เดิม
- ยื่นล่าช้าเกินกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด ซึ่งเป็นความผิดแม้ผู้เข้าพักจะมีวีซ่าถูกต้อง
- ไม่แจ้งใหม่หลังผู้เข้าพักกลับเข้าประเทศหรือย้ายที่พัก ทำให้ข้อมูลที่อยู่ในระบบไม่ตรงกับความจริง
- ไม่เก็บใบตอบรับ ทำให้ไม่มีหลักฐานยืนยันเมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบภายหลัง
คำถามที่พบบ่อย
- คนต่างด้าวยื่น TM.30 เองได้หรือไม่
- หน้าที่ตามกฎหมายอยู่ที่เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถาน ในทางปฏิบัติผู้เข้าพักอาจช่วยดำเนินการแทนโดยได้รับมอบหมาย แต่ความรับผิดตามมาตรา 38 ยังอยู่กับผู้มีหน้าที่
- พักโรงแรมต้องแจ้งเองไหม
- ไม่ต้อง ผู้จัดการโรงแรมเป็นผู้มีหน้าที่แจ้งตามกฎหมายอยู่แล้ว ผู้เข้าพักสามารถขอหลักฐานการแจ้งจากโรงแรมได้หากต้องใช้
- ย้ายห้องภายในคอนโดเดียวกันต้องแจ้งใหม่ไหม
- ที่อยู่ที่บันทึกไว้เปลี่ยนไปตามเลขห้อง จึงควรแจ้งใหม่ให้ตรงกับที่พักจริง เพื่อให้ข้อมูลในระบบตรงกับข้อเท็จจริง
- กลับเข้าประเทศหลังเดินทางออกไป ต้องแจ้งอีกครั้งหรือไม่
- การเข้าพักอาศัยเริ่มรอบใหม่เมื่อคนต่างด้าวกลับเข้ามาพักที่เคหสถาน จึงควรแจ้งใหม่ตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด และควรยืนยันแนวปฏิบัติกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่
- ไม่แจ้งจะเกิดอะไรขึ้น
- เป็นความผิดที่มีโทษปรับตามพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง และในทางปฏิบัติอาจกระทบการติดต่อราชการของผู้เข้าพักที่ต้องแสดงหลักฐานที่อยู่ อัตราปรับปัจจุบันควรตรวจสอบกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
- ใบตอบรับ TM.30 ใช้ทำอะไรได้บ้าง
- ใช้เป็นหลักฐานที่อยู่ประกอบการต่อวีซ่า การรายงานตัว 90 วัน การเปิดบัญชีธนาคาร และการขอใบรับรองถิ่นที่อยู่ในบางสำนักงาน
- บริษัทที่มีพนักงานต่างชาติต้องทำอะไร
- หากบริษัทเป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่พักที่จัดให้พนักงาน บริษัทเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง ควรกำหนดผู้รับผิดชอบภายในและระบบติดตามวันเข้าพักของพนักงานแต่ละคน
- ยื่นออนไลน์ได้ทุกพื้นที่หรือไม่
- สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเปิดช่องทางออนไลน์ แต่ความพร้อมและขั้นตอนลงทะเบียนต่างกันตามพื้นที่ ควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดูแลที่พักนั้น
- เจ้าของอยู่ต่างประเทศจะให้ใครยื่นแทน
- สามารถมอบอำนาจให้ผู้แทนในไทยยื่นแทนได้ หนังสือมอบอำนาจที่ลงนามในต่างประเทศอาจต้องผ่านการรับรองลายมือชื่อและการรับรองเอกสารตามเส้นทางของประเทศนั้นก่อนนำมาใช้ในไทย
- ทางเรามีบริการอะไรในขั้นตอนนี้
- เราช่วยตรวจว่าใครเป็นผู้มีหน้าที่แจ้ง จัดเตรียมชุดเอกสาร จัดทำหนังสือมอบอำนาจและรับรองลายมือชื่อเมื่อจำเป็น และประสานงานการยื่นให้ทันกรอบเวลา เราไม่ใช่ตัวแทนของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
แหล่งอ้างอิงทางการ
ข้อมูล ณ 2026-08-04 เงื่อนไขของแต่ละหน่วยงานเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบก่อนดำเนินการ
หน้าที่เกี่ยวข้อง
สอบถามเจ้าหน้าที่
เอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานหรือสาขาปลายทางของแต่ละกรณี สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อยืนยันรายการก่อนเดินทางไปยื่น