ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
บรรพ 5 ครอบครัว: การสมรส สินสมรส การหย่า อำนาจปกครองบุตร และค่าอุปการะเลี้ยงดู

ภาคกลาง — กรุงเทพมหานคร
สมรส หย่า อำนาจปกครอง พินัยกรรม และการจัดการมรดก

กรุงเทพมหานครเป็นศูนย์รวมของศาล หน่วยงานราชการส่วนกลาง สถานทูต และสำนักงานใหญ่ของบริษัทส่วนใหญ่ในประเทศ เรื่องทางกฎหมายที่เกิดขึ้นในกรุงเทพจึงมักเกี่ยวพันกับหลายหน่วยงานพร้อมกัน เช่น ศาลที่มีเขตอำนาจตามพื้นที่ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมที่ดินสาขาเขต สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และกรมการกงสุล การวางลำดับขั้นตอนให้ถูกตั้งแต่ต้นจึงช่วยลดเวลาได้มากกว่าการแก้ทีหลัง
ดูแลเรื่องครอบครัวและมรดกด้วยความระมัดระวังทั้งด้านกฎหมายและความรู้สึกของผู้เกี่ยวข้อง ครอบคลุมการจดทะเบียนสมรสกับคู่สมรสต่างชาติ สัญญาก่อนสมรส การหย่า อำนาจปกครองบุตร การรับบุตรบุญธรรม การร่างพินัยกรรม และการตั้งผู้จัดการมรดก
ควรตรวจเขตอำนาจและเงื่อนไขการยื่นเป็นรายเรื่อง เพราะแนวปฏิบัติและเอกสารแนบของแต่ละสำนักงานต่างกัน
| ศาล / หน่วยงาน | ขอบเขตงาน |
|---|---|
| ศาลแพ่ง ศาลอาญา และศาลแขวงในเขตกรุงเทพมหานคร | พิจารณาคดีแพ่งและอาญาตามเขตอำนาจในพื้นที่กรุงเทพ |
| ศาลแรงงานกลาง | คดีเลิกจ้าง ค่าชดเชย และข้อพิพาทตามสัญญาจ้าง |
| ศาลปกครองกลาง | คดีโต้แย้งคำสั่งและการกระทำของหน่วยงานรัฐ |
| ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง | คดีเครื่องหมายการค้า ลิขสิทธิ์ สิทธิบัตร และการค้าระหว่างประเทศ |
| ศาลล้มละลายกลาง | คดีล้มละลายและการฟื้นฟูกิจการ |
| กรมบังคับคดี | ยึด อายัด ขายทอดตลาด และการไกล่เกลี่ยชั้นบังคับคดี |
| กรมพัฒนาธุรกิจการค้า | จดทะเบียนนิติบุคคลและการเปลี่ยนแปลงทางทะเบียน |
| กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ | รับรองเอกสารเพื่อใช้ในต่างประเทศ |
| สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง | วีซ่า การขออยู่ต่อ และการแจ้งที่พักอาศัย |
การจดทะเบียนสมรสที่เอกสารครบดำเนินการได้ภายในวันนัดเดียว ส่วนคดีหย่าและมรดกที่มีข้อโต้แย้งใช้เวลาหลายเดือนขึ้นไป
ระยะเวลาเป็นการประมาณการ ขึ้นกับคิวนัดของศาลและหน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
สรุปเพื่อความเข้าใจทั่วไปเท่านั้น การปรับใช้แต่ละบทบัญญัติขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง
บรรพ 5 ครอบครัว: การสมรส สินสมรส การหย่า อำนาจปกครองบุตร และค่าอุปการะเลี้ยงดู
กำหนดเขตอำนาจศาลเยาวชนและครอบครัว และเน้นประโยชน์สูงสุดของเด็ก
กำหนดการจดทะเบียนสมรส หย่า และรับรองบุตรที่สำนักทะเบียน
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นกรณีสมมุติที่สร้างขึ้นเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่คดีของลูกความ และไม่ได้แสดงหรือรับประกันผลใด ๆ
สถานการณ์: ทั้งสองฝ่ายตกลงหย่า แต่ต้องใช้ผลการหย่าในต่างประเทศด้วย
แนวทางที่ใช้ตามปกติ: ต้องวางแผนเอกสารตั้งแต่ต้น ทั้งข้อตกลงเรื่องบุตรและทรัพย์สิน การจดทะเบียนหย่า และการรับรองเอกสาร/แปลเพื่อใช้ในต่างประเทศ (กรณีสมมุติ)

ขึ้นอยู่กับประเภทคดีและเขตอำนาจ คดีแพ่งทั่วไปและคดีอาญาแยกศาลกัน ส่วนคดีแรงงาน คดีปกครอง คดีทรัพย์สินทางปัญญา และคดีล้มละลาย มีศาลชำนัญพิเศษของตนเอง เราจะตรวจเขตอำนาจจากภูมิลำเนาของคู่ความและสถานที่เกิดเหตุก่อนยื่นฟ้องทุกครั้ง
ไม่จำเป็นทุกนัด หลายขั้นตอนทนายความดำเนินการแทนได้เมื่อมีใบแต่งทนายและหนังสือมอบอำนาจที่ถูกต้อง แต่บางนัด เช่น วันสืบพยานที่ต้องเบิกความเอง คู่ความต้องมาด้วยตนเอง เราจะแจ้งล่วงหน้าว่านัดใดจำเป็น
ต้องเริ่มจากข้อกำหนดของหน่วยงานปลายทางเสมอ เพราะเป็นตัวกำหนดว่าต้องรับรองลายมือชื่อ แปลเอกสาร หรือผ่านกรมการกงสุลและสถานทูตในลำดับใด สำหรับประเทศไทย อนุสัญญา Apostille จะมีผลใช้บังคับในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนหน้านั้นยังใช้การรับรองโดยกรมการกงสุลและสถานทูตตามเดิม
โดยทั่วไปต้องมีหนังสือรับรองสถานภาพการสมรสจากสถานทูตของตน แปลเป็นภาษาไทยและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล ก่อนยื่นต่อสำนักงานเขตหรืออำเภอ
หย่าที่อำเภอทำได้เมื่อทั้งสองฝ่ายยินยอมและจดทะเบียนสมรสในไทย ส่วนกรณีไม่ยินยอมหรือมีข้อพิพาทต้องฟ้องต่อศาลเยาวชนและครอบครัว
เล่าข้อเท็จจริงให้เราฟัง แล้วเราจะอธิบายว่าต้องยื่นที่หน่วยงานใด ใช้เอกสารอะไร และกรอบเวลาตามความเป็นจริง