ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
บรรพ 6 มรดก: ลำดับทายาทโดยธรรม ส่วนแบ่ง แบบของพินัยกรรม และการตั้งผู้จัดการมรดก
ภาคเหนือ — เชียงใหม่
จัดทำพินัยกรรมที่ใช้ได้จริง และจัดการมรดกให้เรียบร้อยตามกฎหมายไทย

เชียงใหม่เป็นศูนย์กลางของภาคเหนือทั้งด้านราชการ การศึกษา การท่องเที่ยว และการพำนักระยะยาวของชาวต่างชาติ เรื่องกฎหมายที่พบบ่อยในพื้นที่จึงมีทั้งคดีธุรกิจและที่ดินของคนในพื้นที่ และงานเอกสาร วีซ่า สมรส และมรดกของชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ระยะยาว จังหวัดนี้มีศาลและหน่วยงานระดับภาคตั้งอยู่ครบ ทำให้หลายเรื่องดำเนินการได้ในจังหวัดโดยไม่ต้องเข้ากรุงเทพ
การวางแผนมรดกในประเทศไทยเกี่ยวข้องทั้งรูปแบบพินัยกรรมที่กฎหมายรับรอง สิทธิของทายาทโดยธรรม ทรัพย์สินที่มีทะเบียน เช่น ที่ดินและอาคารชุด รวมถึงกรณีชาวต่างชาติที่มีทรัพย์สินทั้งในไทยและต่างประเทศ เรารับร่างพินัยกรรม ให้คำแนะนำการวางโครงสร้างทรัพย์สิน ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกต่อศาล และดำเนินการโอนทรัพย์มรดกจนแล้วเสร็จ
ควรตรวจเขตอำนาจและเงื่อนไขการยื่นเป็นรายเรื่อง เพราะแนวปฏิบัติและเอกสารแนบของแต่ละสำนักงานต่างกัน
| ศาล / หน่วยงาน | ขอบเขตงาน |
|---|---|
| ศาลจังหวัดเชียงใหม่ และศาลแขวงเชียงใหม่ | คดีแพ่งและอาญาในเขตจังหวัดเชียงใหม่ |
| ศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัดเชียงใหม่ | คดีหย่า อำนาจปกครองบุตร และคดีครอบครัว |
| ศาลแรงงานภาค 5 | คดีแรงงานในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน |
| ศาลปกครองเชียงใหม่ | คดีโต้แย้งคำสั่งของหน่วยงานรัฐในเขตภาคเหนือ |
| สำนักงานบังคับคดีจังหวัดเชียงใหม่ | ยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์ในพื้นที่ |
| สำนักงานที่ดินจังหวัดเชียงใหม่และสาขาอำเภอ | จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดินและอาคารชุด |
| ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดเชียงใหม่ | การขออยู่ต่อ รายงานตัว 90 วัน และแจ้งที่พักอาศัย |
| สำนักงานพาณิชย์จังหวัดเชียงใหม่ | งานทะเบียนธุรกิจในพื้นที่ |
การร่างและลงนามพินัยกรรมมักใช้เวลาไม่นานหลังได้ข้อมูลทรัพย์สินครบ ส่วนการขอตั้งผู้จัดการมรดกและการโอนทรัพย์ต้องผ่านกระบวนการศาลซึ่งใช้เวลาหลายเดือนขึ้นอยู่กับคิวศาลและการคัดค้านของทายาท
ระยะเวลาเป็นการประมาณการ ขึ้นกับคิวนัดของศาลและหน่วยงานที่รับผิดชอบในพื้นที่เชียงใหม่
สรุปเพื่อความเข้าใจทั่วไปเท่านั้น การปรับใช้แต่ละบทบัญญัติขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง
บรรพ 6 มรดก: ลำดับทายาทโดยธรรม ส่วนแบ่ง แบบของพินัยกรรม และการตั้งผู้จัดการมรดก
พินัยกรรมมีหลายแบบตามกฎหมาย เช่น แบบธรรมดา แบบเขียนเองทั้งฉบับ และแบบเอกสารฝ่ายเมือง การทำผิดแบบอาจทำให้พินัยกรรมเสียเปล่า
ข้อจำกัดการถือครองที่ดินของคนต่างด้าวมีผลต่อทายาทต่างชาติที่รับมรดกที่ดิน
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นกรณีสมมุติที่สร้างขึ้นเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่คดีของลูกความ และไม่ได้แสดงหรือรับประกันผลใด ๆ
สถานการณ์: ทายาทมีใบมรณบัตรและทะเบียนบ้าน แต่ธนาคารขอคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก
แนวทางที่ใช้ตามปกติ: แนวทางปกติคือยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกต่อศาลที่มีเขตอำนาจ พร้อมบัญชีทรัพย์มรดกและหนังสือยินยอมของทายาท แล้วจึงนำคำสั่งศาลไปดำเนินการกับธนาคารและหน่วยงานทะเบียน (กรณีสมมุติ)

ส่วนใหญ่ทำในจังหวัดได้ เพราะเชียงใหม่มีศาลจังหวัด ศาลแขวง ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงานภาค 5 ศาลปกครองเชียงใหม่ และสำนักงานบังคับคดีในพื้นที่ ยกเว้นบางเรื่องที่กฎหมายกำหนดให้ยื่นต่อหน่วยงานส่วนกลาง เช่น การรับรองเอกสารโดยกรมการกงสุล
ทำได้ โดยต้องเลือกแบบของเอกสารให้ถูกต้องตามกฎหมายไทย และถ้าจะใช้ในต่างประเทศด้วย ต้องวางแผนเรื่องการแปลและการรับรองตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ให้ต้องทำเอกสารใหม่ภายหลัง
ตรวจประเภทเอกสารสิทธิ ทางเข้าออก ผังเมืองและข้อจำกัดการใช้ประโยชน์ รวมถึงภาระผูกพันที่จดทะเบียนไว้ ก่อนวางมัดจำ เพราะเงื่อนไขเหล่านี้แก้ไขได้ยากหลังทำสัญญาแล้ว
ทำได้ และมักแนะนำให้ทำพินัยกรรมแยกฉบับสำหรับทรัพย์สินในประเทศไทย เพื่อให้การจัดการทรัพย์ในไทยเป็นไปอย่างรวดเร็วและไม่ขัดกับพินัยกรรมในประเทศอื่น
ทรัพย์มรดกจะแบ่งตามลำดับทายาทโดยธรรมที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจไม่ตรงกับความตั้งใจของเจ้ามรดก และมักใช้เวลานานกว่าเพราะข้อพิพาทระหว่างทายาท
มีข้อจำกัดตามกฎหมายที่ดิน โดยทั่วไปต้องจำหน่ายภายในระยะเวลาที่กำหนด เราจะอธิบายทางเลือกที่มีตามข้อเท็จจริงของแต่ละครอบครัว
เล่าข้อเท็จจริงให้เราฟัง แล้วเราจะอธิบายว่าต้องยื่นที่หน่วยงานใด ใช้เอกสารอะไร และกรอบเวลาตามความเป็นจริง