พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542
กำหนดประเภทคดีปกครอง เขตอำนาจศาลปกครอง และระยะเวลาฟ้องคดีซึ่งโดยทั่วไปสั้นกว่าคดีแพ่ง
สายงานกฎหมาย
โต้แย้งคำสั่งทางปกครองที่ไม่เป็นธรรมตามขั้นตอนและกำหนดเวลาที่ถูกต้อง

เมื่อหน่วยงานของรัฐออกคำสั่งที่กระทบสิทธิ เช่น ไม่ต่อใบอนุญาต เพิกถอนการอนุญาต ปรับทางปกครอง หรือปฏิเสธคำขอ ผู้ได้รับผลกระทบมีสิทธิอุทธรณ์ภายในหน่วยงานและฟ้องคดีต่อศาลปกครองภายในกำหนดเวลา เรารับตรวจความชอบด้วยกฎหมายของคำสั่ง จัดทำคำอุทธรณ์ คำฟ้อง คำขอทุเลาการบังคับ และดำเนินคดีจนถึงศาลปกครองสูงสุด
การอุทธรณ์ภายในหน่วยงานมักมีกรอบเวลาพิจารณาตามกฎหมายเฉพาะเรื่อง ส่วนคดีในศาลปกครองมักใช้เวลานานกว่าคดีแพ่งทั่วไปเนื่องจากกระบวนการแสวงหาข้อเท็จจริงของศาล
ระยะเวลาข้างต้นเป็นการประมาณการ ขึ้นกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คิวนัดของศาล และความครบถ้วนของเอกสาร

คำสั่งทางปกครองที่ชอบด้วยกฎหมายต้องออกโดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ ผ่านขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด และมีเหตุผลประกอบที่เพียงพอ การโต้แย้งที่ได้ผลจึงไม่ใช่การบอกว่า "ไม่เห็นด้วย" แต่เป็นการชี้ให้เห็นว่าคำสั่งบกพร่องในจุดใดจากสามจุดนี้ เช่น ไม่ได้ให้โอกาสชี้แจงก่อนออกคำสั่ง หรือไม่ได้ระบุเหตุผลและข้อกฎหมายที่ใช้
จุดที่มักถูกมองข้ามคือวันที่ได้รับแจ้ง เพราะกำหนดเวลาอุทธรณ์นับจากวันนั้น เราจึงขอให้ลูกความเก็บซองจดหมาย ใบตอบรับ หรือหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์ไว้เสมอ เอกสารชิ้นเล็กเหล่านี้เป็นตัวตัดสินว่าคดีจะเข้าสู่การพิจารณาได้หรือถูกยกเพราะยื่นเกินกำหนด
สรุปเพื่อความเข้าใจทั่วไปเท่านั้น การปรับใช้แต่ละบทบัญญัติขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละเรื่อง
กำหนดประเภทคดีปกครอง เขตอำนาจศาลปกครอง และระยะเวลาฟ้องคดีซึ่งโดยทั่วไปสั้นกว่าคดีแพ่ง
คำสั่งทางปกครองต้องมีเหตุผลและแจ้งสิทธิอุทธรณ์ หากไม่แจ้ง ระยะเวลาอุทธรณ์อาจขยายออกไป
ใช้ขอสำเนาเอกสารในสำนวนของหน่วยงาน เพื่อดูเหตุผลเบื้องหลังคำสั่งก่อนโต้แย้ง
วางหลักความรับผิดของหน่วยงานรัฐและเจ้าหน้าที่ และช่องทางเรียกค่าสินไหมทดแทน
ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นกรณีสมมุติที่สร้างขึ้นเพื่ออธิบายขั้นตอน ไม่ใช่คดีของลูกความ และไม่ได้แสดงหรือรับประกันผลใด ๆ
สถานการณ์: ผู้ประกอบการได้รับหนังสือเพิกถอนใบอนุญาต โดยไม่เคยได้รับโอกาสชี้แจงก่อน
แนวทางที่ใช้ตามปกติ: ประเด็นแรกคือความชอบด้วยกฎหมายของกระบวนการ ทั้งการให้โอกาสโต้แย้ง การระบุเหตุผล และอำนาจของผู้ออกคำสั่ง จากนั้นจึงพิจารณาอุทธรณ์ภายในหน่วยงานและขอทุเลาการบังคับควบคู่กับการฟ้องคดี (กรณีสมมุติ)
สถานการณ์: ผู้เสนอราคาถูกตัดสิทธิด้วยเหตุผลทางเทคนิคที่เห็นว่าไม่ถูกต้อง
แนวทางที่ใช้ตามปกติ: ต้องรีบขอเอกสารประกอบการพิจารณาและยื่นข้อโต้แย้งตามขั้นตอนของระเบียบพัสดุก่อน เพราะกำหนดเวลาสั้นมากและมีผลต่อสิทธิฟ้องคดีในภายหลัง
หน้ารายจังหวัดอธิบายศาลและหน่วยงานที่มีเขตอำนาจในพื้นที่ พร้อมตอบคำถามที่คนในพื้นที่ค้นหาบ่อย
ตรวจหนังสือแจ้งผลว่าระบุสิทธิอุทธรณ์และกำหนดเวลาไว้อย่างไร แล้วยื่นอุทธรณ์ภายในกำหนด หากผลยังไม่เป็นธรรมจึงฟ้องศาลปกครองต่อไป
ได้ หากเป็นผู้ได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากคำสั่งหรือการกระทำของหน่วยงานรัฐไทย โดยต้องดำเนินกระบวนพิจารณาเป็นภาษาไทยและมีคำแปลเอกสารที่รับรอง
คดีปกครองหลายประเภทไม่เสียค่าธรรมเนียม ยกเว้นคดีที่ขอให้ชดใช้เงินหรือส่งมอบทรัพย์ ซึ่งคิดตามทุนทรัพย์ตามที่กฎหมายกำหนด
ยื่นคำขอทุเลาการบังคับตามคำสั่งได้ ศาลจะพิจารณาความเสียหายที่จะเกิดกับผู้ฟ้องเทียบกับประโยชน์สาธารณะ
เล่าข้อเท็จจริงให้เราฟัง แล้วเราจะอธิบายทางเลือก เอกสารที่ต้องใช้ และกรอบเวลาตามความเป็นจริงให้ก่อนตัดสินใจ